606 F. C. DE GREUVE. 



permutatarum successionem temporisque continiiationem finibus usquam 

 aroeri '). 



Exploremus itaque aliam infiniti significationem , Dei notioni consentaneam 

 et ad sensum religiosum promovendum idoneam. 



Spatium tempusque non absolute infinita esse ex eo probavimus, quod 

 alterum spatii punctum altero, itemque alterum temporis momentum altero 

 determinetur ; unde conclusimus: singula spatii puncta quoad extensionem 

 mutua limitatione finiri, et temporis momenta quoad successionem quaeque 

 fieri et interire sive initium habere finemque. Eodem igitur modo quae- 

 cumque res sub spatii et temporis conditionibus positae dicendae sunt finitae. 

 Quidquid praeterea quoad existentiam finitum dicatur, satis inde patet aut 

 initium habere finemque, aut saltern existere coepisse, etsi in perpetuum 

 deinceps existere pergat, aut denique, negato initio, aUquando tamen 

 desiturum. At vero, negato initio, etiam negatur finis. Nam id, quod 

 initio caret, in nullo alio suae causam existentiae habere potest, quam in 



') Quae quam sublimis sit cogitata infinitas, cum tamen partibus constans cogitetur, ut 

 reipsa existere dicatur, finitatis etiam conditionibus obnoxia sit necesse est. Licet enim 

 undique infinita sit rerum finitarum series et alternatio, ipsae tamen res in mediis hujus 

 infinitatis terminis extremis-, (quibus, ubi verba desunt apta, ne sibi contradicant , negata 

 extremitaiis significatione , infinitatis nota subjicienda est), positae sunt*, quamquam numero 

 infinitae, suis proprietatibus distinctae; unde inprimis patet, ejusmodi infinitate contineri et 

 connexionem et successionem etitium finitorura. Si igitur hoc sensu dicantur spatium et 

 tempus infinita , eoquod continenter mutua relatione distantiis rerum et successionibus mode- 

 rontur , non habeo quod objiciam ; turn vcro etiam liac significatione sponte ducimur ad 

 sublimiorem infiniti significationem. 



Entis nomine modo usus sum ad id universe indicandum , quod esse quomodocunque dicatur. 

 Nota autem rov esse, si cunctis rebus earumque proprietatibus et conditionibus competit, 

 certc etiam spatio et tempori, quibus hac ratione ipsum esse, cum latius pateat, est superius. 

 Atqui id esse , quae maxime abstracta est mentis determinatio , propterea dicitur infinitum , 

 quod tanquam praedicatum turn infinitae seu indefinibili rerum seriei, tum etiam spatio et 

 tempori accommodari possit. Accommodatur proinde tarn minimis quam maximis rebus, tarn 

 adspectabilibus quam intelligibilibus , quin etiam summae Dei cogitationi : nam et loquimur et 

 cogitamus primo Deum esse, postremo Deum esse infinitum. Quodsi jam ima semper esset 

 eademque infiniti significatio, Deo profecto non nisi infinita xov esse nota competeret, seu 

 potius nihil aliud Deus esset , quam illud ipsum esse , universe et infinite mente positum , 

 quod infinitis modis ac formis esse exserat explicetquc. Qua mentis abstractione Pantheismo 

 crassissimo via facile praeparatur. 



