R A T I 0. 



at 



lociqne ratione , ex saecul! genio, ex hominutn ritiis , erroribus, atihni pcrlurba- 

 tinnibus , praecipue vero ex civitate corrupta, partium, detrimenli, bostililatis , se- 

 ditionis, bellorum studio perturbata, originem ducunt. 



Quibus coDJuncUs id fieri solet in historia gentium, ut ex pTuribus viribus sibi- 

 met e regione oppositis , tamquam ex duabus tempestatibus , borrendo tonitru in se 

 bmcetn saeyientibus, eflfectus oriatur mixtus atque compositus ; ut talis procedat 

 exitus, atque ejusmodi proficiscatur populorum ad humanitatem , ad religionia ve- 

 rae propagationem , ad meliora quaeque progressio, quae sapientissimorum captum 

 virorum et exspectationem longissime superet, 



Sed ita escendiinus ad ullimam rationem nobis adhuc spectandam , qua adduci- 

 mur ad cautum de princlpiorum pugna judicium. Hoc enim requirit postulatque 

 progressuum Jiumanitatis mensuram , sive normam j'udicii , qua fines cognoscamus^ 

 guos generi humano assequendos posuit Providentia divina; nequejines tantum , 

 sed modos item et adjiimenta , quibus singulos quosque populos ad rationis conform 

 mationem pervenire , omniumque progressionem ad humanitatem persequi voluit. 



Nos enim , rationis exeultae et patefactionis divinae lumine coUustrati , licet hoc 

 probe teneamus , Deum voluisse , ut omnes homines ad veruiii cogtioscendum perve- 

 nirent; neque adeo coeco rationis impetu moverentur, neque ex aliorum auctori- 

 tate penderent serviliter, sed suis ipsorura oculis, qaid verumsit, viderent; sed ut 

 semet ipsi perficerent, et ex naturae potestate hominumque oppressione reducerentad 

 splendidam progeniei divinae libertatem; ut suas omnes cogitationes , singulos ani- 

 mi sensus , voluntates , desideria , res publicas atque privatas ad rectae rationis 

 praeceptael inslituta componerent; — Haec omnia igitur licet philosopho Christiano 

 sint terissima, singulos tamen consilii divini modoa perspectos habere qnis raortaliuna 

 potest? — — Providentiae divinae, quae exstant, vestigia in historia gentium , ali- 

 aui pierumque ralioneni et viam ad genus humanum excoiendum , collustrandum ^ 

 «tt»endanduui bcandumque ostenduut , quam nos homuncuH suspicari potulssemusv 



C5 



