O R A T I Oi 



»9 



judicandS, dicl non potest, C ice bo: habet^ inqnlt, in judicando ardorem libido y 

 levitatem laetitia^ animi recessum meius , aegritudo tahen ^ taedium qfflictationem ; 

 et magni non tantum ingenii, sed roboris est, ex aequo temporis rationem dijudi- 

 care , turn etiam , quum res publicae ac privatae multum detrimenti capiant ; quum 

 in hac ipsa principiorum pugna , in mediis turbis, in communi clade, quaecunque 

 Carissima nobis adimantur; quum facultatum, salutis ploremus jacturam; quum 

 amicos dilectissimos , quum filios carissimos amoris ardore , pro aris ac focis , pro 

 Rege et patriti flagrantes , ad supremam usque horam fortiter pugnantes , in hones- 

 tissimo certamine , morte videamus sublatos ! 



Sed quorsum haec omnia , si desideretur naturae humanae cognitio philoso- 

 phoy ad hujus pugnae causas proximas et remotiores recte intelUgendas et se- 

 cemendas ? 



Has enim nisi cognitas et perspectas habeamus, fieri non potest, ut aequum fe- 

 ramus de hujus certaminis causis judicium. 



Exemplo sit philosophorum in rebus gravissimis dissensio, quae, nisi anthropolo- 

 gice explicetur , intelligi omnino non potest. Quodsi vero in nosmet ipsi redea- 

 mus , atque inspiciamus , videbimus continuo , quid necessario ferat natura nostra , 

 in sensu excolendo, in intellectu perficiendo, in ratione promovend^; cujus ejus- 

 modi est iter atque progressus, ut primum sensus excolatur externus atque in- 

 ternus, turn intelligentia , postremum ratio. 



Haec enim licet jam in pueris appareat, ut coccus naturae impetus et affla- 

 tus diriuus, non prius tamen adulta est atque emancipata, quam sensuum usu ad 

 maturitatem pervenerit judicium. 



At vero ul pueri, ex innata veri cognoscendi cupidine, visa continuo intelli. 

 gere Tolunt; quas norunt, rerum mirabilium causas, ex ingenii ludentis fer?ore 

 et velocitate sibi fingunt alque excogitant ; ita profeclo eandem sirailemve ra« 

 tionem tenuerunt philosoplii. Quo factum est, ut] singulis iatellectus et rationis 



C a aeta- 



