(lo J. N I E U W E N H U I S 



oplimo houiiiie aJ ralionis cbnfirmationera et perfectionem ! Quam pauci sunt 

 inter mortales , quibus sana , quibus recta ratio , eaque omnibus numeris exculta at- 

 que absolula, imperet semper, ut dominus servo, ut imperator militi, ut paren* 

 filio! — Bene adhibita cernit quidem, quid optimum sit, quid appetendum^ 

 quid fugiendum ; neglecta vero , ut plerumque est , multis facile implicatur 

 erroribus. 



Principiorum pugnam , ex ipsa ratione oriundam , omnibus cognitam , hodieque an 

 dicam satis explosam P minime vero ; sed dicere velim de bello rationis , gerendo 

 semper contra di versos animi morbos , motus , perturbationes , proclivitates , quae, licet 

 ex adspernatione rationis oriantur, plerumque tamen ita animum conturbant, ut in- 

 eptus sit ad ratione bene utendum , ut aeger fiat , erretque facillime , ut optimi ho- 

 mines sui impotes fiant , et in sapientissimos aegritudinem nonnumquam cadere 

 videamus. — Sed mittamus haec ; in summa animorum sanitate , integritate , con" 

 stanti^ numquam componitur ralionis pugna cum sensibus el intellectu. cicero, 

 >i Non enim, inquit, quod facit in frugibus, ut, cum ad spicam produxerit ab 

 j> herba , relinquat et pro nihilo habeat lierbam , idem facit in liomine , quum 

 » eum ad rationis babitum produxerit : semper enim ita assumet aliquid , ut ea , 

 » quae primum dederit, ne deserat. Itaque sensibus rationem, et, ratione eflfecta, 

 » sensus non relinquit." 



In iis, quae buc usque dicta sunt, A. A« spectavimus hominem ex sua natura, 

 seque hisce quosdam esse negavimus raagnos viros, etsi paucissimos, qui in 

 pugna cum erroribus, viliisque infinitis, victores abeant plerumque, eximio animi 

 robore ita ornali, ut ab aliquo Deo ficli esse videantur. Sed borum item exem* 

 plo satis superque constat, a pace frui velimus, bellum esse gerendum. 



Jam vero hominem videamus in societate, in ejus cognationibus , affinitatibus ,. 



amicitiis , in civitate denique et totius complexu generis humani. Haec autem co- 



piose exponere , c^uamvis iavestigatioae dignissima, longum sit, neque id argumentutn 



•qi) pa* 



