C0M3IENTATI0 ad QUjAESTIONEM THEOLOGIGAM. 15 



Sanctus. Inter Ambr osianos hymnos inveniuntur, Miserere Domt'ne, Gloria in ex- 

 eelsis (l)t et Te Seum laudamus (2), quorum Chrysostomus etiam mentionem fe- 

 cit (3); Gregorius deinde canlicura misere7'e Domine Graece cam jussit. Au- 

 gustinum carmen contra Donatistas composuisse jam memoravimus, idemque cani a 

 populo. Arius etiam et alii haeretici saepe haud paullum disciplinam suam cantibus, 

 in cum finem compositis, propagarunt; et omnino in canlus sacri hisloria aniinadvertere 

 licet, plurimas seclas cantibus crevisse, de qua re egit Gyprianus in dissertatione de 

 Propagaiione haeresium per cantilenas. 



§■ 6. 



De interna Musicae ralione, et usu instrumentorum primis Ecclesiae seculis. 



Nunc adhuc dicendum esset , de interna ratione cantus sacri , de Musica parte ejus; 

 aed quam pauca sunt , quae hac de re certo innotuerint ! Nihil plane. Nonne enim 

 aliquando dubitaverunt , an prima Ecclesiae aetate cantus modulatio ne usurpata qui- 

 dem fuerit ? id est cantus , qui nominabatur , verene cantus fuerit , an potius modus qui- 

 dam recitandi ? Quod etiam Rabanus Maurus confirmare videtur, dicens : > Pri- 

 » mitiva autem Ecclesia ita psallebat , ut moclico Jlexu voois faceret psallentem re- 

 » sonare , ita ut pronuntianti vicinior esset , quam psallenti ( 4 ) : " Fortasse prop- 

 ter simplicitatem ipsorum Christianorum et studium permagnum , ut in omnibus rebus 

 sese ab Judaeis et gentilibus discernerent , hoc credibile est , quanquam tamen mirum 

 videtur, homines, qui pulchritudinem et dulcedinem harmonicae (5) Musicae nossent, 

 ( quod sine dubio in Oricnte viventes ) , suos psalraos et hymnos in laudem Dei , sine 



ali- 



(i) Hymnum ^otia in excehls alii tribuitnt Telesphoro, qui vixit circa A. i5o , alii aliis. 

 Cf. Bona, Her. Ut. Lib. II. cap. IV. N. IV. 



( 9 ) Trlbuit Bingham us cum Stilling fleeto hunc bymnum W i c e t i o ; celerum de antiquis 

 Lymnographis legendus est Rarabach 1.1. Tom. I. et Augiisti 1.1. Tom. V. De recentioribus au» 

 tern bymnis celebiioribus v. c. de eo , cujus initium est : Slubat mater dolorosa , conferatur Clar. 

 Kist, lets over den hyinnus , stabat mater dolorosa in Archief, vel de eo cujiis prima sunt ver- 

 ba: Dies irae , G. C. T. Mobuilie, Beitrdge zur alien Kirchlichen Hjmnologie {Kirchcn-und Ut- 

 terarhistorische Studien und Miltkeilungen, Tuni. I. Fas. t et a ). 



f3) Cf. Gerb. Tom: I pag. io3. 



(4) De Just. Cler. Lib. II. cap. l\Z, Idem et eadem verba habet Isidorus, de OJJlciis divin. 

 Lib. II. cap. <j. 



(5) AnimaJverlendum est vocem Harmoniatn apud veteres non idem sigaificasse, quod apud uo«. 

 nils euim harmonia et melodia eadeiu est; nobis vero harmonia est concordia Tel sympbonia in- 

 tervailoruni. 



