]<^ GUir. lELMI MOLL 



riliqua elc.'^nnlia et,sonorum varieiate cecinisse. Turn magis eliam hac de re dubitamus, 

 si in memoriam reTOcemus formam exlernam canluum , ex. gr. caatus responsorii vel 

 allerni , qui antiquis lempoiibus , ut vidimus, jam vigiiit, ncquc, ut ex ipsa ejus 

 ralionc palct, adeo simplex fuit ; quare , si ex hoc conjicere licet, quaenam ipsius 

 Musices ratio fuerit , non crcdimus primis Christianis cantus modulatiofiem inusitatam 

 fuisse. Venim non dubitandum est, quin cantus Ambrosii harmonicus fuerit, ne- 

 que minus constat eum melricura et rythmicum fuisse ( 1 ) ; undc fortasse concludi 

 potest , Musicam hujus temporis quodammodo cum nostra Figurali hodiema convenire. 

 Incerlum est, num Ambrosius modulationes notis expresserit ; sed tamen verisimile est 

 cum notas Graecas usurpasse, quippe qui doctrinam musicam ex Oricnte habueril. 



De usu iustrumentorum in sacro cullu non multum constat. Plerumque vero Patres 

 Ecclesiastici de cantu loquentcs , mentionem tantum fecerunt vocis humanae neque raro 

 quidem eam instrumenlorum sonis opponunt; ut Chrysostomus in Psalm. GXLV. 

 » c.ecmt( ," inquit, *aliquando David in P salmis ^ etnosunacum David hodie: tile 

 n v.itharam hahuit ex inanimatis ne7'vis ; Ecclesia citharam fiabel ex animatis nervis 

 I intentam. Linguae noslrae nervt cilkarae sunt , diversum quidem sonum , sed 



> concordem pietatem emittentes : nam ei foeminae , et viri, etsenes, et juvenes dis- 



> cernuntur quidem secundum aetatem , non discernunfur tamen secundum rationeth 

 » modulationis hymnorum (2)." Lactantius hoc modo ea de re loquitur: i Nam 

 » ilia omnia, quae verbis carent , i, e. aeris et nervorum soni possunt facile con' 



* temnt , quia non ad/iaerent, neque scribi possunt ; carmen autem compositum ,'it 



• oratio cum suavitate decijiiens , capit mentes et quo voluerit impellit (3)." Quod 

 tamen de sola instrumenlorum Musica , sine verborum cantu , accipiendum videtur. Non 

 omnes tamen instrumentorum usum plane vetuenmt. Clemens v. c, Alexandrinus, 

 quanquam non multa adhiberi voluit , tamen in agapis ad lyram cani non improba- 

 vit, spectans exemplum Davidis,(4). Maxima vero causa cur Patres instrumenta- 

 lem Musicam vetuerint, haec fuisse videtur, quod per eam Christianorum cantus nimiam 

 similitudinem haberet gentilis, quam ob causam postea etiam multa mutata et ademta 

 sunt , quod in scquenti historiae parte videbimus. 



Ex his omnibus, quanquam pauca sunt, quae de cantu sacro primorum seculorum 



col- 



( I ) Fiislus hac de re loquitur Forkel, Allg. Ges. der Musik Tom. II. p. i56 seqq, 

 (i) Cf. Gerbertus Tom. I. p. aia. et seq. ubi plura loca adscripsit. 



(3) Irtst. Lib. VI. cap. ai. 



(4) Lib. II. Paedag. cap. 4. Baroniuf ann. 6o. XXXVIL Bona DiV. Ptalm. CXVU. §. IL 

 ^'. IV. et Forkel 1. L Tom. II. pag. i*;. 



