12 / CORNELII HENRIGL BALDUINI BOOT, 



At evenire potest, ut remotissima castra in media nostra dilione, in media regiond lia* 

 beamus,ita ut inter haec et fines noslpos haud exiguum intersit spatium. Paulas aulem^ 

 in 1. 19. pr. D. h. t, asserit , ualurali aequilate esse inlrodiictum , ut , qui per injuriam 

 ab extraneis delineretur, ubi ad fines sues reJiissct, piislinum jus simm reciperet. Ergo 

 aliquis , palriftc dies superans, idemquenondum ad suorum castra vel staliones perduclus , 

 •ecundum P aulum dictndw^ foret poslliminio rediisse , secundum Pomponium, in laud. 

 I, 5. §. 1, lion item; inter utrumque igitur JCtum grave sententiarum discrimen. — Ve- 

 rum rectius et caute magis Salmasius (2), testem adducens Festum, in voce, prae- 

 sidia vocat cohorles praetendentes sive praetenturas ad fines tutandos. Quam int€ipreta- 

 tionem, Varrqnis (*) item lestimonio confirmalam , si admittimus, nulla amplius p'igna 

 inter leges laudatas. Jam enim praesidia ( tempore belli scil. , de quo hie sermo est , ) 

 cum finibus ita conjuncta intelliguntur , ut haec vocabula ad eundcm terminum signili- 

 caudum promiscue usurpari queant. — Quid vero , quum hoc illudve hostibus impedi- 

 niento fuit , quominus captum in certam potestalem redigerent , si turn forte repeutina 

 manu a suis liberetur ? Hoc casu putandus est posthminio rediisse ; nam a primo inde 

 oaptivitatis momento , etsi non ab hostibus in oppidum quoddam securitatis causa dc- 

 ductus, tamen eorum servus faclus est. 



Neque tamen intra praesidia nostra reverses fuisse oportet , ut hoc beneficio fruanturj 

 sufficit , modo ad amicos nostros pervenerint, Amicorum nomen a plerisque extendilur 

 ad omnes , qui non sunt hostes , neque tamen nobis opem ferunt , quique adeo neutris 

 parlibus addicti sunt, neque nostris, neque adversus nos belligerantium. Nescio tamen » 

 qui lex 19. §. 3. h. tit. iuterpretes in ilium errorem deducere potuerit, quum ibi doce- 

 tur, statim uti hoc beneficio postliminii, quicumque in civitatem sociam amicamve aut 

 ad regcm socium vel amicum perveneriut, quum ibi primum nomine publico tuli esse 

 iucipiunt. Etenim particula vel, in eadem phrasi bis repetita , et voces amicorum et 

 sociorum tam arete copulans , duobus hisce unam eandemque rem exprimi suadet , ita 

 ut altera vox alteri non msi majorem vim addat, eamque faciliorem reddat inlellectu. 

 His, quae dixi, mire congruit Romanorum loquendi usus, ab ipsis JCtis nequaquam 

 negleclus, quippe qui peritiores erant verborum, quam Grammatici, ut ait Guja- 

 cius (3), quique notiooes amicitiae et auxilii haud separandas censebant. Accedit 

 suffragium legis 223. §. 1. D. de V. S.: (C Amicos appellare debemm , non hvi noti- 

 « Ha. canjuncios , sed quibus fuerint jura cum palre/amiiias , honestis familiaritatis 

 t ra/ionibus quaesiia." Quae, de privatis dicta ,^ si. ad universam gentem extendamus, 

 apparet amicos vocari, non eos, qui, quieti, nobis non nocent, verum potius, qui, 

 amicitiae vinculo nobis juucti , ipsa re omnino sociorum nomen merentur. Atque hoc 



lo. 



(») Observat. p 6i5 (•) De Lingua Lat. V. p. 91. edit Spengel. (3) Ad 1. laS. Dig de V.S, 



