COHMENTATIO ad QUAESTIONEM THEOLOGICAM. 27 



in Ecclesiae Christianae maxima parte mansisse videamus) est populus e communi laudis 

 IHviuae celebralione exclusus. lidena viri enim, qui maximo studio ubique scholas 

 condidere, ut quam optimos peritissimosque canlores in Ecclesiis habercnt, nullam 

 omniiio curam gesserunt , ut ipse populus etiam harum institutionum utilitate frueretur. 

 I!fo4 loirum igitur est , i^as multitudinis voces incullas cum cantorum sonis jucundis 

 conjunctas , Musicae peritorum aures offendisse , et Ecclesiae principes , qui canlui sa- 

 cro tantopere studereiit , slatuisse , ut isti cantus perturbatioui finis imponeretur. Itaque 

 non amplius unicuique Christiano licebat, canendo prcces suas Deo et Servalori effun- 

 dere, vei laudem Divinam ex intimo corde, propter beneficia accepta celebrare; sed 

 sileutio nunc unumquemque cantores audire oportebat, qui suam non raro magis lau- 

 dem quaerebant , nimia arte et vano ornatu canentes , quam Dei honorem audilorumqtie 

 pietalis incitationem. Garmina eliam sacra , lingua Latina composifa , a plurimis si?- 

 quenti tempore non intelligebantur , adeo ut multitudo inanes tantum sonos exciperet, 

 quorum sensus igitur nemini utilitatem afferre posset. Fatendum quidem est , nonnullos 

 fuisse qui lingua vernacula hymnos composuerint , ut S. A d e 1 b e r t u m et S. M e t h o- 

 dium lingua Sclavonica , Eccardum Germanica el alios paucos (1), sed nequaquam 

 naiYcrse hoc factum est. 



Pf aeterea in ipsum cantum postea nonnulla irrepsere , quae si non ridicula , cert,e 

 ijtepta et inania censebis; ex iis vero prae omnibus nominandum est neuma vel pneutn^^ 

 quod quasi accumulatio artificiosorum sonorum erat , quo cantores plerumque finem 

 hymnorum et psalmorum ornari putabant. Utebantur eo etiam in vocabulis quorum 

 aensus quandam jubilationem , ut ita dicam , poscebat , v. c. ia vocibus gloria , halle' 

 lujah , seculo7'um secula , aliisque , in quibus vocales praecipue a el e cantoribus oc- 

 •casionem praebebant ostendendi suam arlem et flexibilem vocem. Non raro ejusmodi 

 "Voces ridiculo modo protrahebant , ita ut e. g. pro hallelujah canerent : hallelu-jah- 

 Aa-ha-ba-ha, unde vox ilia per jocum saepe hallelu-jah-baha nominabalur (2). 



Nee minus ineplus videtur ille mos qui posterioribus medii aevi seculis invaluit , quod 

 inter lectiones Euangeliorum , aliorumque Sacrae Scripturae librorum , quidam versus vi- 

 cissim canerentur, qui tropi vel ornaturae vocabantur; quum v. c. lector, magis fere 

 canens quamlegens, t Lectio Act uum Apostolorum" dixisset, slatim cantorum Chorus eum 

 ejccipiebat canens: » vemante sortia sanctorum trophea in voelis regia'" quum auteip 

 lector procederel : » In dtebus illis " iterum cantores : » facia ascensionis tiova solem- 

 > »ta," et sic porro<3). Difficile creditu est, auditoves aliquid hujusmodi leclionis intel- 



le- 



< I ) Gerb. ie Cant, etc, T. 11. p. a4 seqq et Forkel. I. 1. T. 11. p 55«. "^- 



(») Vid. Carpeutier in Supplem. ad dloss. du Cangii, in roce AUehijah, 

 f3) Fork el 1. 1. T. IL p. iga. 



D2 



