CORNELII HENRICI BALDUINI BOOT, 



5. 1. 2?e rebus immohilibu$. 



Agri hostium clevicti, teste Pompcnio, in 1. 20. §. 1. h. til. solcbant publican, 

 i. e. fiebant populi universi , cujus nomine scil. bellum gcsttim crat; vulgo aulem reliner 

 bantur in usum el lucrum civitatis ; (jnin inlerdum vendcbanlur , ut ex hocce pretio sti- 

 peudia darenlur mililibus, quare saepius vocantur praedia stipendiari'a. Si vero Ro- 

 man! agros , quos anlea hello amiserant, recuperarciit , hostibus expulsis, tunc ii agri 

 ncquaquam publicari solebant , nee praedae loco ccdere exercitui occupant! ; vei-um 

 eonim dominium ad priores dominos redibat. Rcquirilur autem, quod bene animadver- 

 Iciidum, ut hostes ex iliis expuls! sint; nam Romanorum cxercilus, si magna et repenlina 

 Ti regionem aliquam ingressus est , partem , quam intra verit , obtinet quidem ( 3 ) , neque 

 tamen hostes ex eo loco prorsus cxpulsisse die! potest. Pnideftter igitur Grolius (4), 

 lum demum agrum captum censet , si mansuris munilionibns ita iiicluditur , ut host! adi- 

 tus non dctur, nisi iis expugaatis. Excmplum talis restitutionis agrorum , qui ab hosle 

 poslca recuperantur , est in princ. Nov. 33, ubi Afris redduntur ea , quae ipsis parenti- 

 busve ipsorum antea a Vanlalis ercpla fuerant loca. Poluissent quidem Romani hoi 

 agros ad aerarium locupiclaudiim publicarc., sed praevnluit aeqnitatis ratio, quae non 

 patitur, ut , cum privatoruin damno , commodis publicis per fas et nefas consTifa- 

 tur. Non enim abulebanlur rogula illA, quae in proverbium abiit: « Salus jmblica 

 K suprema lex eslo." — Loca quoque religiosa, quae ab hostibus in polestatem re- 

 dacta et sic profanata fuerant , ab eommdem dominatione liberala , non publica- 

 bantur, sed iterum fiebant religiosa (5). Ususfructus quoque agri, hostili vi inlcr- 

 ruptus , divictis hostibus , reslituendus est usufructuario. Quin ulterius procedere non 

 dubito, el, auctore Li vie (6), statuere, postliminium quoque esse agris urbibusque, 

 host! deditis.ab eoque poslea desertis,ita ut populus , qui fuerat ante deditionem horum 

 agrorum urbiumve dominus, pristina jura in eos, vel invitis incolis, recipiat. Proinde 

 videtur quoque in judlciis familiae erciscundae inter ceteras res dividendas ea posse 

 computari, quae adhuc est in hoslium polestate, propter spem futuri poslliminii; it* 



cer- 



■ »(8) L. 18. 'J. 4> de acq. vA omitt, possessione: «Rursiis, ti cam m>g':a vi iagressus est exercitus, «am 

 ■'•'tantumiiiodo ijartcn , qnam iiitraverit , obliccL 



(4) De J. B. ac P. III. 6. 4. No. i. 



(5) L. 36. D. de leligiosis. 



(6) Livius, XXXII, 34, orationem Philippi refert, contra Alexaiidmm j re(!;eni Aetolonim, li«I>i- 

 t«m; ibi, praeter alia multa, eliam haec: «AUaIo Rhodiistjue nihil jme dtbej; Romanorum aulem 

 « houorij causa , Peraeam Rhodiis , et naves Altalo «a(a eaptiyij, qui coiiiparebnnt , restltuamj" et 

 i«<if. , quic bausit ex Polyba hisior. X VII , 6. 



