-JBt CORNELII HENRICI BALDUINI BOOT, 



«taurari oporlebit, cui si raiUier sine probabili causa adverselur, poenis discidii tene- 



bitur. ,_„.. 



Quid aulem sibi velint verba : post consb'futum tempus , non nisi e Nov. XXII. c. 7, 

 assequi me posse profiteer, qud cautum, ne , quamdiu constat caplivum conjugem ad- 

 huc ia vivis esse, alter conjus, qui in civitate remansit, jus habeat ad alteras nuptias 

 transeundi , nisi velit mulier dote mulctari , marilus <lonalione propter nuptias ; sin vero 

 <ie captivo conjure non constat, utrum vivat adhuc , an jam deccsserit, alter lenelur 

 €Jus reditum per quinquennium exspecitare ; Sin autem nee post iflud tempus conslitu- 

 tumredierit, potest illaesA conscicntia ad secundas nuptias transire. Verosimillimum igi- 

 tur fit, Tribonianum tria, quae memoravi, veiba PauHo obtrudisse, quo magis jus no- 

 vissimum cum veteri conveniret ; cujus opinionis dudum palrocinium suscepit Jurisperito- 

 rum Corj'phaeus, Cujacius (4), qui etiam legem 6. Dig. de divortiis , huic doclri- 

 nae e regione oppositam, Triboniani manum expertam esse contendit, licet sub Juliani 

 nomine feratur, et gravissimum argumentum petit e stylo, baud valde puro, et Tribo- 

 niani aetatem et iugenium redolente (5). 



Statim igitur post captivitatem mariti ipso jure fiuitur matrimonium ; at vicit deinde 

 honestatis studium, voluitque, ut uxor non temere conjugis memoriam deponeret, quin, 

 si sine valida causa cum maiito reduce nuptias redintegrare recusaverit, discidii tenere- 

 tur. Stmt tamen (6) qui id denuo mutatum dicant per Nov. 117. c. 11. atque perhi- 

 beant , uxorem exspectare debere simpliciter , donee aut moriatur , aut revertatur mari- 

 tus. At non viderunt illi., in e& Novelld cautum fuisse de mulieribus eorum, qui in ex- 

 peditione manserunt. 



Fuere quoque, qui hie sermonem esse putarent de matrimonio, per coemtionem con- 

 tracto, quoniam in verbis « non ut a patre fdius , ila uxor a marilo recipitur" nup« 

 tiae comparantur cum patria potestate; per coemtionem autem nupta quasi in potestatem 

 mariti transibat, ipsique sua heres fiebat (7). Sin enim secundum illorum opinioncm 



^* 



(4) In exposit. Nov. laud. 



{&) Quamquam ininiinu me inter T-rlboniani obtrectatores haberi velim, sentio tamen, qiiantopere 

 ejus dictio inferior sit ea, qua utitur JiilianuSt queni JCtomm omnium facile diserlissiiuum vocara 

 non dubitat cl. Biener, de Juliani merilis, l^ips. i8o6. — Caeterum a lalibus intcfpolationibus non 

 abhorruisse Tribonianum, gravissimo exemplo osteudit cons, de Kempenaer, in Dissert. Jnaug. , 

 Quaesl 5. L. B. 1816. 



(6) In his Westeuberg, ih comp. Pandect, ad tit, de divortiis, §.7. qui, argument© liujus bo- 

 vellae 117, ita huic ritui exspeclanJi, quem memoravi, obstrictas aestinial mulieres, licet uec respon- 

 »um, nee litieras a marito susceperint. 



(7) Cf. Gundiing, in pecul. diss. d« coemtione , c. i. Addalur J. tf-tl'oMA *d ^ttfift tit. Instt 

 J ... "' d .(I .1 .S 4> J l» .k > .»< J 1 



de nupliu. ' . . 



