RESPONSIO AD QUAESTIONEM JURIDICAUt ^ 



♦."pactis compreliensum erat." (2). ^ — His enim, qui bello erant capti, postliminium de- 

 negabatur in pace, ut ita cives magis ad virlulem bellicam excitarentur. Verum sura"' 

 mus nostras de Jure Gentium scriptor (3), veriorem, quam e Jure Romano dedcrit Ser- 

 vius, hancce dat rationem, quod regcs aut populi, qui bellum suscipiunt, creditum vo-' 

 luut sibi justas causas adesse; adversaries injustum gerere bellum: qttdd cum ab utraque' 

 parte corilenderetur, pacati populi justitiam belli vel injustitiam ex eventu dijudicabant, 

 et eventum pro jure habebant. — Exceptio tamen ponenda est , ubi de eorum reditu 

 actum fuerat in conditionibus pacis, Quicquid enim expresse in illis cavebatur^ id ra- 

 tum.erat. Videlur itaquei'nbn. jure gentium, sed jure Romanorum civili cautum fuisse, 

 ae redderenlur in pace , qui in bello ^essent capti , non aliam potius ob causam , quam 

 quia Romani captos bello tantopere contemnebant , ut in summo periculo mallent ipsos 

 servos manumiltere in praesidium reipublicae , quam vili pretio captivos sues redime- 

 le (4). 



Prorsus contrarium quid conslitulum est de ils , qui forte in temola rCgione commo* 

 rantes , repentino bello inter illam regionem et suam gentem exorto , ab incolis detine" 

 bantur, et in servitulem redigebantur. Hi enim post ictam pacem statim poterant post- 

 limi nil jure reverti , neque ab hocce beneficio excludebantur , nisi peculiari foederis ca- 

 pite contrarium conventum esseft. De his.JCtus ita pergit : « Verum in pace, qui per- 

 « venerunt ad alteros (5), si bellum subito exarsisset , eorum servi efficiuntur, apud 

 « quos jam, hostes SMoya/o (6) deprehendunlur; quibus postliminium est, tam in bel- 

 ie lo, quam in pace, nisi foedere cautum fuerat, ne esset iis jus postliminii." At 

 es jure' gentium omnes pmnino , bello capti habentur servi , licet, nequaquara hostiifi 

 animo , sed infelici casu apud bostes inveniantur , bello repente exorto. Quaprop- 

 ter e stricti juris ratione in bello quidem, sicuti omnes alii, non vero ia page re- 

 verti deberent, nisi miserrima eorum fortuna commoti Romani constituissent ,j ,^is 



pl. ^ P®!^r ■ 



• "'(») Sic ementlavit P. Fater, Semestr, I. 7, quern laudant A. Faber, jurispr. Papinianea , tit, 

 la. pr. 8, illat. 5; Cujacius, Obss. XIX. 7; Salmasius, op, 1. c. a6, cui hac in re non adversa- 

 tur Heraldus. Porro Grolius, op. 1, III, 9. §.4- No. 1 ; Wissenbach, Disputatio 3g. §. ao ; et 

 oinnes fere recentiores. Sunt tarneh , qui 'retineant rtikii, seS legant « fn pace non est his," etc. , 

 quod eodem redit: quam coujecturam ioli' 'toprobat CujaC'itfs, Obss. XXIY. 3i , unice ver^m'cea* 

 iet Huberus, Digress. I. 19. §.6. ' 



■"f35'G^«t'iurs,'op. 1. Ill, 9, /ir.'No;3v^ -. . 



(4) Vid. Livius XXII. Sg et 60. ubi T. Msnlius Torquatus, pfo severitate sua, Captos a 

 Csrthageniensibus redimi dissuadet. Add. Henr. Coccejus , iDisputat. T. I. p. 1139, ' ■ 



(5) Salmasius I. 1. Ifegil; «i!^ extetos ; peipfcram. Videatur Bynkerslxoek, Obss. IV. 4.' i'4. 



(6) Sic scripsi, motus auctorilate Cujacii, Obss. XXIV. 3i , et Grotii, III. 6. §. U. A'c^iJliVs'ilii' 

 defendit lect. i'lorenliDam , suo facto, uti et ByHkershoekius, 1. I. — Salmasius, op. 1. c, 97, 

 inis factos ; ^ ST SiXdiViS suos fuctos, Cf. denique Br iss on ius, in ■^oce .'/«<«»«, ''"'^ tmLi. .tyj \_i , j 



