RESPQXSIO AW QUAESTtONEM JURIDICAM. ^9 



qimm csset omnium depravalio, et ne ulterhis progressa immanitas caplivis necem inten- 

 deret , mutua ilia caplivilatis et postliminii jura gentes introduxerunt. Si quis igilurj j?j- 

 vis Romanus ad earn gentem pervcnit, inter quam et suam civitatem nullum prorsus in- 

 lercedit vinculum , neque amicitiae , neque hospitii , neque foederis, fil ille quidem ser- 

 Tus iliius gentis, at fruitur beneficio postliminii, simulac quoTis modo ad suos redierit, 

 Venim tamen Groliana , quam exposuimus , doclrina , etsi ipsa historid nilatur , multos 

 eosquc aceiTimos nacta est adversaries, inter quos primum locum tenet Henr. Cocce- 

 jus (12). Hie igitur ncgat, unquam Romanos admisisse tantam immanitatera confra 

 jus naturae et gentium, aut Christianos Imperalorcs referre in Digestis voluisse lalcm 

 Scyfismum ac barbariem ; credit, JGlum hoc loco loqui de genie, quacum bellum fuit, 

 et pax composila est simpliciler, nulla- addita amicitiae vel hospitii pactione. At non 

 vidit Vir doctus, talem paclionem tacite qunvis pace contineri, quin sine ilia pacem 

 ne cogitarj quidem posse. Et profecto , si Germani , Parthi , aliique populi antiqui , 

 quos barbaros et crudeles novinius, cives Romanos, forluito casu in illorum terras dela- 

 tos, vel naufragio ejectos, tanquam hostes in captivitatem et servitulem detrudere con- 

 suevissent; quid mirum, si sua vice Romani, etsi inviti (13), quoscumque ex illis genti- 

 bus fortuna ad se deferret, sibi redtliderint servos? At miserae huic vi moribus illatae, 

 ubi ea ipsa jura spernuntur, quorum noliones menti humanae quasi innatae sunt, ubi 

 peregrini habentur et tractanlur hostes; ubi perniciosum illud viget , quod vulgo dicitur 

 jus foriionis, hu'ic , inquam , remedium , tanquam veneno- anlidotum , oppositum est 

 foedus, sive conventiones diversorum populorum, qui, salva cujusque libertate, pacto 

 se invic^m obligant ad praestandam fidem, auxilium , aliaque, de quibus convenerit. 



Hinc eliam Menippus , legatus Anliochi regis, focderum tria genera esse dicit (14), 

 quem sequuntur, quicumque e recenlioribus de iilla materia disserunt «Unum, quum 

 « bello.victis dicerenlur leges: — altcrum, quum, pares bello, aequo foedere in pacem 

 « atque amicitiam venirent; " (illud inaequale, hoc aequale dicitur) : — « terlium es- 

 « se genus, quum, qui hostes numquam fuerint, ad amicitiam sociali foedere inter se 

 « jungendam coeant." — Quod- ultimum genus origine esse juris uaturalis , observat 

 Grotius (15). 



Cognitis hisce foederum generibus, ad explicationem verborum Proculi, in I. 7. h. 



t. 



(rt) H. Cocccjus Eiercitt. ci)ri6»ae, T.I. lisp. 78 ^ at). 



(i3) I^onianorum erga hos^ites religiouera satis declarant illaj quae lUoneus coram Didone, apud 

 Virgilium, queritur: 



« Quod genus hoc hominum? quaeve hunc lam barbara morein 

 « Permittit patria ? Hospitio prohibemur arenae." 

 (i4) Livius, XXX1V;57. 



(iS) Grotius op. L IL i5, et inprimis 5.4 — 7. multit agit de foederibus> ' 



F3 



