COMMENTATIO ad QUAESTIONEM THEOLOGICAM. 41 



laudcm Divinam celebrarent , et Christianorum animos sononim sublimitate ad pielalem 

 moverent , sed tanlum ut inaniler peritiam suam doctrinamque oslenderent , aut auditori- 

 bus delectalione vana placerent; et, ut verbo dicam, omnes, odiosa levitate, arte abu- 

 tebantur in Dei hominumque ingenii opprobrium. Recordemur tanlum islorum Iiido- 

 rum, quos mijsteria vocant, in quibus Musica baud parvas agetat paries, suaque eliam 

 alTerebat ad Dei sacrorumque hominum honorem dedecorandum, Quis autem ignoral 

 ipsos Papas , omnibus frustratis conatibus ad Musicam sacram instaurandam , tandem ve- 

 ye mente agilasse, ut Musica omnino a Divino cuitu amoveretur, melius ducentes 

 Deum cantu non celebrari quam ipso cantu eum dedecorare. Quod consilium Mar- 

 cell us II anno 1555 revera perfecisset, nisi honos Musicae sacrae restitutus essel egre- 

 giis conatibus juvenis ciijusdam, qui postea maxime inclaruit, celeberrimi Prenestini 

 (Pa lestrina). Hie enim interitum suae arti parari animadvertens , a Patre Sancto 

 peliit , ut unam tanlum a se recens composilam missam audirel , antequam decretum 

 emilteret. Marc ell us, quum missam audiisset, summa admiralione imbutus, et tali 

 sane composilione animos ad pielalem excilari posse senliens , mandatum relinuil , et Mu- 

 sicam in cullu sacro exerceri permisit , sperans, (nee injuria!) juyenem talis ingenii ejus 

 conditioaii maximam ulilitalem allaturum esse (IJ. 



Sic igitur tempore Rcformationis , el ante eam, conditio Musicae, ut omnis omnino 

 cultus sacri , quam pravissima fuit , donee tandem Divina providentia diem adesse vo- 

 luit , quo lux veritatis ex densissima superslitionis mendaciique caligine denuo clara 

 orirelur. Tunc temporis una cum universa omnium riluum ralione cantus Ecclesiaslicus 

 eliam, turn quod .ad formam exiernam, lum ad internum Musices habilum attinet , 

 mulatus et ad tantam simplicitatem perductus est, quantum vix unquam seculis praele- 

 ritis possederaL 



Princeps quidem Reformatorum , M. Lulherus, qui et ipse praeclarus Musicus fuit, 



primum canlui sacro emendando sluduit , et ad exemplum , ut videlur , Fratrum Moravi- 



cprum , vernacula lingua psalmos et hymnos composuil , qui a Christianis communi 



concenlu in coetibus canebantur , et jnullum sane ad propagandam emendatam religio- 



nem contulerunl (2). E caialilenis, quas Lulherus composuil et melodiis adaplavit , 



adhuc nonnullae exstanl el in psalleriis Lutheraaorum inveniunlur v. c. ea , cujus ini- 



tium est: 



• Ei- 



( I } Doctissimus Gevbertu* refutat hoc subMarcello II factum esse, credens haac rem tri- 

 bueiidam esse temporibus Pii IT; certuiu tamen est in Cone. Tridentino de Musica sacra abioganda 

 actum fuisse , quamquam nunuuUi in eo melius judicaveruut Gregorianum CaneaJi moduui iu Ecdesia 

 integrum restitui et servari. I)e Cantu etc. T. II. p. 33i seqq. 



(a) i. van Ipereo , Kerkel. Hist, van het Pialwgczang , D. I. bl. SH, 



F 



