.44 .rr Ar>'rvf> 'rQ iP I l i E L fti i moll 



van Miggrode, piiaiceps coetus Anglo-Belgici in civitate Golchestcri, Psalmos Dalhe- 

 nicos, quorum ilidera in Anglia duas priores ediliones curassc dicifcur, in Eeclesiam 

 suam introduxit. Eodem autem poste£^ anno ,1572 in patriam reduce, Psalmi Datheni, 

 qui el ipsi melodiis Maroti adaptati erant, fortasse etiam hujus egregii viri opera et 

 studio , per patriam nostram divulgati sunt , ita ut mox et in Anglo-BeJgica et in pa- 

 Iria Ecclesia universe accepti , et sicut in Ecclesia Presbyteriana , commuui populi con- 

 centu , sine anliphonis, vol aliis ejusmodi ornamenlis cantali sint (I). 



Nostrales autem non minus quam ipsi Purilani usui organorum restilerunt , adeo qui- 

 dem ut publice in Ecclesia vetarentur. Sic ex. gr. anno 1574 etiam in Synodo Dor- 

 dracena art. 50 statutum est: » quod ad cantum organorum in Ecclesia, censemus 



> amnitto abrogandum esse, juxta docirinam Pauli J Cor. XIV. J9, et quamvis 



> etiamnum in aliquihus ecclesiis dumlaxat in fine eoncionum , sub discessum po- 

 i puli usurpetur , tamen potissimum facit ad obliviscendum eorum , quae audifa, 



> verendumque quod poslhac ad supers titionem abutetur , quemadmoduh, nunc ad 



> levitatem spectat." Et ilerum anno 1578: > usum organorum in Ecclesiis, maxima 



> ante concionem , non probamus. Ideoque censemus , ministros debere allaborare 

 1 ut quemadmodum pro tempore tolerantur , sic quam primum et quam commodis- 



> sime amoveantur." Seculo sequente etiam CJ. G. Voetius in Politica Ecclesias- 

 tica , singulare caput scripsit , quo sese usui organorum opposuit , multa argumenta 

 afferens, quae ni fallor, hodic paucis satis gravia viderentur, ut organa ob ea amo- 

 verentur (2). — Minirae tamen in malam partem interpretandum est , quod primis tem- 

 poribus Reformatores et Ecclesiae principes tam acri studio organis restilerunt, nam 

 profecto baud injuria magnus il!is melus erat ^ ne eorum usu& ansam darct Protestaiv 

 tibus denuo- in abusum , ideoque in superstitionem et vanitntem redcundi , quum tam 

 recens Religio ab iis purgata esset ; fortasse etiam patria nostra aliaeque regiones tunc 

 temporis non multos bene doctos et cultos organistas babebant ; quo modo enim aliter 

 intelligi potest argumentum 01. .Voetii, quo usum organorum oppugnat, dicens horum 

 instrumentorum sonis auditarum^ animos non ad pios sensus cxcitari posse, sed contra 

 in vanitatem duci. Non credimus profecto Voetium tale quid dicturum fuisse, si 

 ante paucos tantum annos in civitate Amslelodamensi Brachthuserum vel Bocf- 

 sium vel horum virorum discipulum praeclaium Leemschotum, organislam Dordra- 

 censem , audivisset. Sequenti tempore autem ab omnibus fere Ecclesiis patriae nostrae 

 accepta sunt organa , et hodie quoque omnium peregrinorum admirationem , tum ma- 

 gnitudine, cum sonorum dulcedine, excitant. Sed non statim organis in omnibus ofll- 



cus 



( I ) Martinet, Ilistorie Jer WereM , D. lY. h\. 4*4* 

 (») Part. I. Lib, U, Tract. II. Cap. III. 



