COMMENTATIO id QUAESTIGNEM THEOLOGICABL 57 



JDe JBusicae figuralis in noslram Ecclesiam introductione. 



\t foilasse post ea , qnae de Musica figuraTi diximus , aliquis rogaverit , num ea qui- 

 derri Musica communi concentui in concionibus apta sit, et vero etiam noiuie, eadem 

 ia Ecclesiam introducta , canlus sacer nimis profano similis foret ? Ita v«ro las 

 quaestionibus respondendum esse censemus. 



Hodie certe , quum ipse populus in Ecclesia Protestantium omni cantus el Mnsicae 

 peritia careat , adeo quidem ut facillimas noslrorum cantuiim melodias non nisi imper- 

 fectissime canere possit , cantus figuralis profecto , quippe artificiosior Gregoriano , omni- 

 ao commendari non potest ; sed tamen si aliquando universalis artis disciplina in scholis 

 publicis, sicut Capite I iudicavimus, adhibebitur, atque ita ipse populus Musicae peritia 

 satis ornatus erit; tunc baud dubie cantus figuralis et communi concentui aptus erit. 

 Quod enira Musicam figuralem Gregoriana difficiliorem reddit, contrapunctum est, et 

 inprimis metrum. Quod ad metruni attinet , certe ad illud bene in canlu observan- 

 dum, quaedam canloribus peritia opus est, sed tamen non grave impedimentum hoc 

 ducemus, si primo animadvertamus , in melodiis, quae a magna multitudine canendae 

 sunt , metrum non admodum celere adhibendum esse , neque parvas notarum figuras , 

 { noten-figuren ) , quia his cantus tot vocibus cantatas non pulcher fore videtur ; et 

 deinde, si in memoriam revocemus antiquorum Chrislianorum concentum revera 

 mensuratum fuisse , quum in cantu Ambrosiano metrum ac rrthmus usurpata sint , ut 

 in Historia nostra vidimus ( 1 ), Quod igitur Christiani veteres potuerunt , nobisne 

 idem difficilius erit, si tandem iis institutis gaudeamus, quibus omnes populi ordines 

 Musicam doceantur ? Quod autem ad contrapunctum in communi concenlu atti- 

 net, quominus hoc in eo inslitualur, nihil obstare videtur. Ipsa natura enim pleris- 

 que hominibus quandam facultatem dedit , qua , sine ulla artis peritia , sponte contra- 

 punctum quoddam in canendo efficiant. Animadvertere hoc licet turn in cantioni- 

 bus popularibus , quas pueri in plateis nostris ac vicis exclamare solent , tum vero etiam 

 in concentu sacro in concionibus ; semper enim nonnullas voces audics , quae singulas , 

 quas dicunt partes , servare conantur ; hie vocem cam , quam bassum vocamus , illic 

 aliam, quae altus appellatur, et sic porro. Verum quidem est cjusmodi voces saepis- 

 sime vagas esse , ut ita dicam , atque sine lege et regula circumerrare , quoniam can- 

 tores contrapuncti imperiti sunt ; sed ipsa res tamen docet hominum ingenium tale 

 esse , ut contrapuncti regulas edocti , facile concentum harmonicum in concionibus 

 inodulari jjossint. Cantum harmonicum autem bene composilum et cantatum pulcher- 



ri» 



(i) Pag. ao. 



H 



