COMMENTATIO ab QUAESTIONEM THEOLOGICAL. 6.1 



me ia Tereoundiam et amorem Dei et Jesu Christie quo* tali modo celebrari aiidi- 

 rel , incitarelur , atque non facile in omnes, qwas poetae pia mens indicare voluerit , 

 •ententias flecleretur? Quid vero nos impedit quo minus tali ornamento sacrum cut- 

 turn sublimiorem ac digniorem reddamus? Deine laus dignius celebretur pravo ac 

 stridulo clamore, quam pulchro ac praeclaro canlu, in quo omnis Musicae pulchritudo 

 et majestas vigeant? An vero eliam cantus alternus, cujus verba ac Musica Dei Ser- 

 ▼atorisque laudem spectant , audientium animos levitate inani foedaret, sensus solum, 

 nou etiam coi-da movens? Minime credimus. Qui vero dubitat , adeat diebus festisHerrn- 

 hulhianorum in nostra patria templum , el ipse, si saltern pulchri sensu imbutus est, 

 judicet , quid cantus alternus, pio modo composilus et canlatus, in mentcm humanam 

 efficere possil! 



Sed erunt forlasse , qnibus cantus alternus in Ecclesiam Protestanlium non accipiendus 

 videatur, propter similitudinem ejus cum antiphonis, quae nimirum in Ecclcsia Romano- 

 Catholica omni fere tempore audiri solcnt ? Quomodo vero hoc impedimento esse po- 

 test ? Si enim haec similitudo vilanda est , discrimen servetur , non adeo in cantu* 

 externa forma , quae pulchcrrima est , sed in ipsa interna verborum ac Musicae indole 

 ac ratione. Quum v. c. in Romano-Catholica Ecclesia cantores lingua auditoribus in- 

 cognita canant, ita ut nemo ex tali cantu utititatem capiat, nos ab ejusmodi vitio 

 caveamus, atque eo magis studeamus, ut nostri cantores verba pulchra bene ac per- 

 spicue proferant , ut intelligantur ab auditoribus. Deinde cum cantus alterni in Ro- 

 raauo-Catholica Ecclesia non raro Musicam theatralem redolent , iterurti operam dcmus, 

 ne in nostris templis cantus sacer hoc vitio laboret. — Non credimus tamen cantus 

 alterni usum in omnibus omni tempore conventibus Protestanlium commendandum essej^ 

 forlasse enim et hac in re consuetudo sempilerna effeclum minorem atque imbecillio- 

 rem redderet , adeo ut ipsa ulililas periret. Hanc ob rem igitur ejusmodi Musica prae- 

 sertim diebus feslis instituenda videtur ( 1 ) ; aeque dubitamus quin piis auditoribus 

 magno forel gaudio, si v. c. die nataJi Domini, ab apto et bene docto choro coelesle 

 carmen, Gloria in excelsis ^ cani audirent , aliosque cantus aliis festis; quod etiam in 

 quibusdam Ecclesiis patriae nostrae aliquando factum esse audivimus, neque sine magno 

 anditorum ac pio gaudio. Sic ex. gr. saepissime multos memorantes audivi de tertio 

 festo Secujari, quod anno 1817 celebralum est in memoriam Rcformationis in nostra 

 Ecclesia , dicenles se nunquam fere magis cantu sacro commotos fuisse et in piam 

 hilarilatem excitatos, quam hoc festo, quum in concione cantus communis totiui 

 mullitudinis vicissira. a choro exciperetur. Quod igitur in peculiari hoc festo bonunv, 

 pulchrumque fuit, idfemne solitis illis quidem, sed tamen hand minoris momenti feslis 



Chris- 



(u) Cf. quae Hien T«n Alphen Bac de re dixit: Me/igel, in Proza en Poiry, p. i83 seq. (Ed. I.) 



H S 



