( 3*9 ) 



Sed (I civitas inde tantum patiatur damnum , ut fibi 

 ipfa non amplius fufficere posfe videatur, quando 

 talia agere civibiis liceat ; cum perfecte civisma* 

 nere tenecur, et patriam non relinquere (i) t 



Omnis itaque migratio, quae vel intempestive 

 fit, ica ut fie focietati vere noceatur, vel quae 

 dolo malo inftituitur, perfectis civium officiis, 

 adeoque obligationis civilis naturae contraria esc 

 habenda. 



Dolo malo fiet migratio , fi civis discedat pro- 

 pofito nocendi patriae fuae, vel fraude fe iis 

 liberat officiis, quae civitati ipfe debet. Hue 

 pertinent, qui bello imminenre, vel agi iam 

 coepto, folum vertunt, et ad hostem profu- 

 giunt, veluti ut patriam prodant. Sic enim 

 obligation! civili maxima infertur vis , quia per- 

 fecte tenentur cives oranes fuam ipfi patriam 

 ab extcris hostibus defendere. Potest autem 

 line dolo migrantis, tain Intempestlvus civitati 

 etiara esfe discesfu, ut obligatio civilis hanc 

 quoque migrationem omnino ferre nequeac. Ob- 

 tinet hoc v. c. in iis, qui metu belli inflantis 

 aufugere conantur. Sic iure post cladem Can- 

 ncnfem Scipio iuvenes nobiles prohibuic, ne 

 Italia excederent. lure ctiam Q. Fabius Maxi- 

 ius urbis Romae portis eustodes appofuit v ne 



cui 



(i) CF. 'Wolff, I. N. et G. 59, 



