C 217 ) 



dit bij zwak gebranden mergel zeer dikwijls het gevalis, 

 dan brengt het te weeg , dat deze fpoedig vast wordt , 

 veel fpoediger dan hij anders gewoon is. In dit geval 

 moet men twee zaken wel onderfcheiden , de eerfte zoo 

 evengenoemde , en daaropvolgende , namelijk de filicaat- 

 vorming of cementvorming , waarbij de kalk van het hy- 

 draat zich allengs met de kiezelaarde vereenigt, en waar- 

 bij eerst de eigenlijke hydraulifche mortel ontftaat , in 

 welken het voorhanden zijnde kalkzout wordt- ingefloten. 



De Heer vicat heeft beweerd , dat de kalk, die in de 

 lucht tot poeder geworden is , hydraulifche eigenfchappen 

 bezit ; doch de proeven , die ik daarmede heb in het werk 

 gefteld , hebben mij het tegendeel bewezen , waarover 

 men zich ook niet verwonderen kan, naar men weet, 

 wat bij het tot poeder vallen van den kalk plaats 

 heeft, en hoe zij fcheikundig is zamengefteld , wan- 

 neer zij langen tijd, op eene drooge plaats, aan de lucht 

 is blootgefteld geweest. De kalk trekt namelijk uit de 

 lucht water en koolftofzuur tegelijk aan, hetgeen in het 

 begin tamelijk fpoedig plaats heeft, maar vervolgens 

 fteeds vermindert , tot dat dit eindelijk ophoudt. Onder- 

 zoekt men hem in dezen ftaat, zoo vindt men, dat hij 

 is zamengefteld uit kalk-hydraat en kalk-carbonaat, het- 

 geen, in eene drooge lucht, geene verdere verandering 

 ondergaat. Dat dit ligchaam met water niet meer vast 

 worden kan, fchijnt mij even zoo gemakkelijk te begrij- 

 pen , als het duidelijk is , dat de gebrande gyps zijn ver- 

 mogen , om hard te worden , moet verloren hebben , 

 vvanneer hij uit de lucht zijn kristallifatie-water we£r 

 heeft aangetrokken. 



Jk moet hier nog doen opmerken , dat men het za- 

 O 5 men- 



