( fS5 ) 



kalk niet zelden met vreetnde zelfftandigheden vermengd 

 is, waardoor insgelijks de uitkomften gewijzigd kunnen 

 worden. 



Ik ga nu de proefnemingcn opgevcn , die het dus- 

 verre gczegde bevestigen, en daarover, zoo ik meen, 

 nog meer licht verfpreiden zullen. 



Daar de kiezelaarde en de kalk de beide hoofdfakto* 

 ren van den hydrauli/chen mortel zijn , zoo is het in 

 de allerecrfte plaats van belang , de onderlinge verhou- 

 ding dezer beide ligchamen , laogs den naitea vveg , te 

 Jeeren kennen. Datgeen 3 vvat ik reeds vroeger van den 

 zamenhang der kiezelaarde gezegd heb , vvordt hier op 

 eene in het oogloopende wijze bevestigd , en het blijkt 

 duidelijk , dat de fcheikundig bcreide kiezelaarde , zoo 

 als men die bij het ontleden der filicaten , of door ne- 

 derploffing uit het kiezelloog door faUammoniak , ver* 

 krijgt , zeer onderfcheiden is van die des zither en quarz 

 of bergkristals, al is deze ook door wrijven en was- 

 fchen tot het fijnde poeder gemaakt. (*) Op dit poeder 

 toch heeft de kalk niet de minfle vverking, tervvijl zij 

 zich met de genoemde kiezelaarde tot een zeer vast pro- 

 duct verbindt, hetgeen met zoutzuur eene uitmuntende 

 gelei vormt. Men verkrijgt lietzelve , wanneer men I 

 deel kalk en 2 deelen kiezelaarde goed te zamen mengt 



en 



(*) Het onderfcheid tusfchen de fcheikundig bereide kiezelaarde 

 en bet quarz-poedcr blijkt ook daaruit , dat de eerstgenoemde, na 

 het gloeijen, fpoedig 18 — 20 procent water uit de lucbt aantrekt, 

 jpaar het quarz-poeder in bet gclieel geen water opnee;nt; voorts, 

 dat de eerfte reeds by de gewone temperatuur in loogzout wordc 

 opgelost, het andere vooraf daarmede geflnolten moet worden* 



M 5 



