( 189 ) 



r 



deugdzaamheid gcrekend worden. Wilde men hem nog 

 meer verbeteren , zoo zou men hem , even als de quarz , 

 met een vveinig kalk in het vuur moeten gloeijen. 



Bijna even als met den gcfmolten feldfpath , zoo is 

 het ook met den pekfleen en puimfleen gelegen , en daar 

 de laatstgenoemJe zich des. te werkzamer toont, hoe 

 fijner hij gewreven wordt , zoo wordt hierdoor van zelfs 

 het gevoelen wederlegd van hen, die de porofiteit der 

 cementen /als voornamelijk werkzaam bij het hardvvorden 

 van den hydraulifcben mortel befchotiwen. 



Het gcmeene glas overtreft de zoo evengenoemde lig- 

 chamen nog een vveinig in deugdzaamheid; het trekt, 

 wel is waar , langzaam aan , doch levert op het laatst 

 een product op , dat het manner in bardheid bijna even- 

 aart. Daar nogtans het glas , noch ten opzigte van den 

 zamenhang, noch van fcheikundige zamenlielling altijd 

 gelijk is , zoo wil ik hiermede niet beweren , dat elke 

 foort dezelfde uitkomst zal opleveren , die ik verkre- 

 gen heb. . « 



Daar de kleiaarde bijna van alle die ligchamen , wefke 

 in de bouwkunst als cementen gebruikt worden , een 

 wezenlijk bedanddeel uitmaakt , zoo moest ik op haar 

 mijne bijzondere aandacht vestigen. Dat zij, zonder na- 

 deel, in ecne aanmerkelijkc hoeveelheid kan voorhanderl 

 zijn , is reeds voorheen aangetoond geworden ; maar er 

 moest nog onderzocht worden , of ook de zuivere k/ei* 

 aarde met den kalk , langs den natten wcg , zich fcher- 

 kundig verbindt en daarmede hard wordt , en hoe het 

 met de filicaten gefteld is , waarin zij in eene zeer groote 

 hoeveelheid , of meerder dan de kiezelaarde , wordt aan- 

 getrofFen* 



De 



