( 201 ) 



tans zeker , dat alle , die een loogzout bevatten , het 

 moge veel of weinig zijn , een gedeelte daarvan laten va- 

 ren; en op deze wijze heb ik in menige klei de tegen- 

 woordigheid van een loogzout ontdekt , vvaarin ik het 

 voorheen zelfs niet vermoed had; ook in den pekfteen en 

 puimjleen , die maar 2 — 3 procent kali of foda bevatten, 

 kon men het, op deze wijze, duidelijk waarnemen ; doch 

 er verliepen bijna 3 maanden 3 eer het bemerkt kon wor- 

 den. De gefmohene feldspath liet het insgelijks maar 

 zeer langzaam los; veel lpoediger en in grooter hoeveel- 

 heid ontwikkelde het zich uit den leucit , en bijzonder 

 uit den analzim en natrolith , die men ook , in den 

 ongebranden toeftand , als cementen zou kunnen gebrui- 

 ken , indien zij niet zoo zeldzaam voorkwamen. De ge- 

 fmoltene lithion- glimmer , die ook met den kalk goed 

 bmdt , gaf tevens kali en lithion van zich. 



Men kan aan de loogzouten geen onmiddellijken invloed 

 op het hard worden van den water-mortel toefchrijven , 

 devvijl zij zich niet fcheikundig met de kalk verbinden ; 

 daar zij nogtans de kiezelaarde in een' zekeren weinig 

 zamenhangenden toeftand bevatten en hun plaats langza- 

 merhand aan den kalk inruimen , zoo zou hunne tegen- 

 woordigheid in zoo verre als voordeelig kunnen worden 

 aangemerkt. 



Bij de beftanddeelen van den hydraulifchen mortel voegt 

 zich ook fomtijds het zwavelzuur , terwijl het , of reeds 

 met kalk vereenigd , of met andere grondfloffen-kleiaarde, 

 ijzer-oxyde , enz. verbonden , daarbij komt , zoo als dit 

 b. v. het geval is , indien men geroosten aluinfteen als 

 cement gebruikt. Er wordt alsdan in alien gevalle gijps 

 gevormd , zoo deze niet reeds te voren aanwezig was , 



N 5 en 



