C 202 ) 



deze bevordert zeer hct aantrekken der masfa. Dit heeft 

 ook plaats , indien men tot het aanlengen (anmachen'y 

 derzelve , in plaats van water , eene verdunde oplosfing 

 van ijzervitriool gebruikt ; en ik meende te voren , dat 

 men dit altijd met groot voordeel doen kon. Doch na- 

 derhand heb ik inij overtuigd, dat men daar geene winst 

 bij heeft, daar ik bevond, dat de hydraulifche mortel 

 door dit middel zelden eene aanmerkelijke hardheid ver- 

 krijgt , en meestal in het vervoig we£r los wordt. 



Als werkzame middelen bij het hard worden van den 

 hydraulifchen mortel , komt ook nog het water en het 

 kooljlofzuur in aanmerking. Het water is in de eerfte 

 plaats de vloeittof, in welke hetzelve plaats heeft; wordt 

 het uit den weg geruimd , en dringt de lucht tusfchen de 

 deelen der masfa, zoo grijpt er een ftilfland plaats. Het 

 water deelt ook aan de deelen een' zekeren graad van 

 weekheid mede, waardoor eenigermate de toeftand van 

 vloeibaarheid vervangen wordt , in welken anders gewoon- 

 lijk flechts de fcheikundige werking plaats grijpt. Aan- 

 vankelijk onttrekt het altijd aan de masfa een weinig kalk 

 en er ontllaat kalkwater en kalkroom ; en dit duurt des 

 te langer , hoe zwakker en langzamer de kalk en het 

 cement op elkander werken. Zoodanige masfen vallen 

 ook menigmaal in het water geheel uiteen > hetgeen ligt 

 op het vermoeden kan brengen, dat men met een krach- 

 teloos cement te doen heeft, al is dit ook wezenlijk van 

 goede hoedanigheid. Dit heeft het meest plaats bij ver- 

 glaasde cementen, die fteeds langzaam vast worden, 

 vooral wanneer zij niet tot een zeer fijn poeder zijn ge- 

 maakt, en er te veel kalk bij dezelve is gevoegd gewor- 



den. 



