(203 ) ) 



deft, Het water dringt in dit geval , door den kalk aan- 

 getrokken , in de masfa in , verandert den kalk in een* 

 dunnen brij , en brengt hem buiten de aantrekkings-fpheer 

 der deelen van net cement, en zoo kan de fcheikundige 

 werking in het geheel niet beginnen. Dit heeft nog des 

 te eerder plaats, indien de kalk nog niet volkomen ge- 

 bluscht was. 



Terwijl de kalk zich met het cement verbindt, wordt 

 ook een gedeelte van het water in den vasten ftaat ge- 

 bragt, en er heeft , als het ware , eene zeolithaardige 

 zamenftelling plaats ; en derhalve maakt het water als 

 kristallifatie-water ook een beftanddeel van den hydrau- 

 lifchen mortel uif. Men kan zich gemakkelijk hiervan 

 overtuigen, wanneer men een' ouden hydraulifchen mor- 

 tel , nadat hij goed is uitgedroogd , in eene retorte tot 

 gloeijens toe verhit ; er komt hierbij fteeds eene met on- 

 beduidende hoeveelheid water te voorfchijn. De hoe- 

 veelheid van het kristallifatie-water is verfchillende , naar 

 de verfchillende fcheikundige zamenftelling van den mor- 

 tel , maar hangt ook voor een gedeelte van deszelfs digt- 

 heid , zoovvel als van de digtheid en zamenhang van het 

 cement af. De met verglaasde cementen bereide mortel- 

 foorten , die de digtfte en zwaarfte zijn , bevatten in het 

 algemeen het minfte kristallifatie-water. 



Daar de kalk zich nooit zeer fpoedig met de cementen 

 vereenigt , zoo vindt zij ook gemakkelijk gelegenheid 

 koolftofzuur aan te trekkeir; hetgeen vooral dan plaats 

 heefc , wanneer het water dikwijls verwisfeld wordt, Er 

 voegt zich derhalve bij het filicaat ook kalk-carbonaat , 

 welk laatstgenoemde dikwijls tamelijk diep in het bin- 

 nenlle der masfa indringt, vooral indien zij maar zeer 



lang- 



