( 20* ) 



langzaam vast wordt. Het buitenfte gedeelte verkrijgt 

 daardoor binnen korter' tijd eene meerdere vastheid dan 

 het binnenfte; hetgeen het voordeel oplevert, dat het 

 water niet verder verftorend op het binnenfte werken 

 kan , en kalk en cement aldaar hunne wederzijdfche werk- 

 zaamheid rustig voortzetten kunnen. Neemt men na eeni- 

 gen tijd , na 6 of 8 maanden , de buitenfte korst weg , 

 en brengt men vervolgens de masfa weder in het water, 

 zoo ontftaat er gewoonlijk op nieuw kalkwater, ten be* 

 wijze , dat er nog vrije kalk voorhanden en de werking 

 nog niet geeindigd is. 



Met koolftofzuur kan ook vernielend op den hydrauli- 

 fchen mortel werken , en wel voornamelijk dan , wanneer 

 men daartoe een zeer los cement genomen heeft, waar- 

 mede zelden een zeer zamenhangend product gevormd 

 wordt ; zoo als dit b. v. het geval is , indien men zeer 

 fijne en losfe, fcheikundig bereide kiezelaarde als cement 

 gebruikt. Het koolftofzuur maakt zich allengs van den 

 kalk meester en de kiezelaarde wordt afgezonderd, en 

 op deze wijze de zamenhang geheel opgeheven — zoo 

 als dit met de onder den naam van laumontit bekende 

 delfftof plaats heeft , wanneer zij aan de lucht wordt 

 blootgefteld. Ook bij den hydraulifchen mortel heeft 

 deze ontleding gewoonlijk in de lucht plaats ; vveshalve 

 men ook daartoe vaste cementen moet kiezen , indien hij 

 met ter tijd aan de lucht moet worden blootgefteld. 



Ik meen nu genoegzaam mijn gevoelen te kennen te 

 hebben gegeven over datgeen , wat bij het hardworden 

 van den hydraulifchen mortel plaats heeft, en hetgeen 

 daarop meer of minder invloed heeft. Er is daaruit ge- 

 bleken, dat alleen zulke ligchamen voor cementen die- 



nen, 



