8 VERSLAG VAN DEN HOOFD-INGENIEUR 



verschil der chronometers uit de telegrafische seinen met eene naauw- 

 keurigheid werd afgeleid, den 28^'^ October alsof het onmiddellijk door 

 47 en den 1^"^ November , alsof het onmiddellijk door 35 seinen bepaald 

 was, en had dus eene waarschijnliike fout van ■ "' ' en -^^ — d. i. 



O^jOlO en 0',011, waarvoor wij gemiddeld 0^,0105 zullen aanne- 

 men. De waarschijnlijke fout van het bepaalde lengte verschil werd nu : 

 i^ ('0',031^ +0^0552+ 0%01052) ^ 0^0G4. 



Hadde echter de vergelijking der chronometers volstrekt naauwkeurig 

 kunnen geschieden, dan ware de w. fout van het lengteverschil geweest: 



V- (0%03P+ 03,055^) = 09,063. 

 derhalve slechts één G-i^*^^ deel minder. Men ziet uit deze getallen dui- 

 delijk den grond tot mijne bewering spreken. 



Ik heb boven gezegd dat de tijdsbepalingen geschiedden door het 

 nemen van zenithsafstanden. Gaarne had ik mij steeds bediend van 

 de waarneming van doorgangen door den meridiaan, het universaal- 

 instrument als passage-instrument gebruikende, welke methode, mits 

 het voetstuk zeer stevig en de tappen der horizontale as geheel zuiver 

 zijn, meerdere naauwkeurigheid moet opleveren dan de opgenoemde, 

 als zijnde geheel onafhankelijk van straalbreking en van fouten in de 

 verdeeling van cirkels. De opgave der resultaten zal echter aantoonen 

 dat de naauwkeurigheid, waarmede met de universaal-instrumenten 

 van Repsold en van Pistor en Martins de zenithsafstanden gemeten 

 worden, zoo buitengewoon groot is, dat dit bezwaar, vooral bij mijne 

 waarnemingen met het universaal-instrument van Repsold, grootendeels 

 wegvalt. 



De tijdsbepalingen door zenithsafstanden bieden overigens zoo vele 

 voordeelen voor reizende sterrekundigen aan, dat ik niet geloof dat één 

 geographisch ingenieur haar niet de voorkeur geven zoude. Ik noem 

 hier bepaaldelijk: 



1° de onaf hankelijkheid van de absolute stevigheid van het voetstuk; 



2° de onafhankelijkheid van de zuiverheid der tappen van de hori- 

 zontale as ; 



3° de waarnemins-en kunnen begonnen worden zonder de minste 

 voorbereiding; 



