VAN DE GEOGRAPHISCHE DIENST IN N. I. 9 



4^ men kan zich bepalen bij de helderste sterren, die zich nog bij 

 eene heijige lucht laten waarnemen en wier schijnbare plaatsen in den 

 Nautical Almanac staan opgegeven, 



6^ elke twee waarnemingen geven een resultaat, onafhankelijk van de 

 fouten van het instrument , waarvoor , bij het gebruik van het univer- 

 saal-instrument als passage-instrument in den meridiaan, vier noodig zijn. 



Het is hier nog de plaats van eene bijvoeging melding te maken, 

 die ik aan de bamboezen voetstukken liet aanbrengen , zoo als de heer 

 S. H. de Lange ze in zijn wVerslag der reis van de Geographische 

 Ingenieurs S. H. de Lange en G. A. de Lange van Batavia naar de 

 Residentie Menado en terug, van 23 January 1852 tot 20 Maart 1853", 

 bladz. 3, (Tijdschrift der Natuurkundige Vereeniging, deel V, afd. I) 

 beschreven heeft (*). 



Toen ik namelijk voor het eerst een dergelijk voetstuk naast mijne 

 woning had laten oprigten , was het mij gebleken , dat eene verplaat- 

 sing van het ligchaam tevens eene verplaatsing van de luchtbel der 

 niveaus ten gevolge had. Daar wijlen de heer S. H. de Lange de 

 vastheid der door hem op zijne expeditie in Menado het eerst gebruikte 

 voetstukken hoogelijk prijst, zoo geloof ik, dat de zachtheid van den 

 grond op het erf mijner Avoning misschien de oorzaak was, dat de vast- 

 heid daar minder was. Hoe het zij, het kwam mij wenschelijk voor, 

 de stevigheid der voetstukken te vermeerderen, en ik liet daarom 

 eerst een voetstuk metselen en het met eenen marmeren vloersteen 

 bedekken. Ofschoon ten gevolge zijner zwaarte , en dank zij het stevige 

 fundament waarop het rustte, dit voetstuk minder onderhevig bleek te 

 zijn aan verplaatsing dan het vorige , zoo werd de beweging van eenen 

 persoon in de onmiddellijke nabijheid toch steeds door de niveaus ver- 



(*) MÜrie bamboezen worden loodregt een paar voet diep in den grond gezet, op afstanden gelijk aan 

 »die der pooien van het daarop te plaatsen instrument. 



uDaar rondom wordt een koker van plat geslagen bapiboe geplaatst, die met rottan digt gebonden 

 i>en daarna gevuld en aangestampt wordt met aarde, zoodanig dat de loodregt staande bamboezen er 

 "Slechts ter handbreedte uitsteken. 



i)In het uiteinde van dezen worden steenen geplaatst, die aan het boveneinde vlak en breeder dan 

 »de bamboe zijn en waarop de koperen plaatjes komen, waarin devoetscbroeven van het instrument staan." 



2 



