VAN DE GEOGRAPHISCHE DIENST IN N. I. 21 



de rigting van oost en west worden voortgezet, alsdan ook dergelijke 

 onregelmatigheden zich zullen voordoen bij de vergelijking der geode- 

 sisch bepaalde met de door den electromagnetisehen telegraaf , sterre- 

 kundig bepaalde lengteverschillen. 



Tevens volgt ook uit de bedoelde onregelmatigheden aan de eene zijde 

 de strikte noodzakelijkheid van triangulaties, om tot basis der topo- 

 graphie van Java te dienen, en aan de andere zijde de algeheele 

 ongeschiktheid van het tex-rein tot het bewerkstelligen eener naauw- 

 keurige graadmeting, om mede te doen stemmen bij de bepaling van de 

 waarschijnlijkste gedaante van den aardbol. 



Om de tijdseinen aan de zeehavens voor de schepen dienstbaar te 

 maken, moet daarentegen, ingeval de astronomisch bepaalde lengte 

 van de geodesisch bepaalde verschilt, de eerste aangenomen worden. 

 De zeeman namelijk, die met het sextant de hoogte der zon boven 

 de kim meet, maakt daarbij even goed gebruik van de rigting der 

 zwaartekracht als de sterrekundige aan den wal, die een' hoogtecir- 

 kel, met paslood of niveaus voorzien, voor zijne waarnemingen aan- 

 wendt. Wijkt dus het paslood ten gevolge van zijdelingsche aantrek- 

 king door een gebergte af, dan zal de oppervlakte der zee ook 

 overeenkomstig deze gewijzigde aantrekking gebogen zijn en dus afwij- 

 ken van de middelbare ellipsoidische oppervlakte, 



§ 9. Voortzetting van den signaaïbouiü in de residentie Samarang. 



Terwijl de heer Jaeger en ik aan de bepaling der lengteverschillen 

 met den electromagnetisehen telegraaf arbeidden , Averd ook de signaal- 

 bouw in de residentie Samarang voortgezet. Den 26*'° Juny was de 

 heer Jaeger met het stoomschip Koningin der Nederlanden te Sama- 

 rang aangekomen , en , na zijne opwachting bij den Resident gemaakt 

 en de toezegging van diens medewerking verkregen te hebben , zorgde 

 hij eerst voor de noodzakelijke vernieuwing der observatiehut aan het 

 zeestrand te Samarang, en vertrok toen den 29^^ naar Ambarawa. Zijn 

 eerste doel was te onderzoeken in welken toestand zich de signalen op 



