VAN DE GEOGRAPHISCHE DIENST IN N. I. 31 



namelijk ongebruikt blijven, die in eene periode vallen, dat de maan 

 dagen achtereen niet in Europa is waargenomen. 



Ik zeide dat deze methode tegenwoordig even goed kan aangewend 

 worden als de gebruikelijke. Toen namelijk een derde gedeelte eener 

 eeuw geleden, de methodr; om de geographische lengte uit de cul- 

 minatie van maan en maansterren af te leiden, werd aangeprezen en 

 het eerst aangewend , was de kennis van naauwkeurige sterreplaatsen 

 in vergelijking van thans zeer ten achteren, en het gebruik van de- 

 zelfde vergelijkingsterren aan beide stations werd vereischt om de 

 berekening van het lengteverschil onafhankelijk te maken van de 

 regte opklimmingen, die voor de gebruikte sterren worden aange- 

 nomen. Voor dertig jaren had men voor de plaatsen der kleinere 

 sterren geene andere lijsten dan die van Piazzi, die hare plaatsen 

 voor ?800 aangeeft en de door Bessel gegevene Fimdamenta astro- 

 nomiae, waarin de voor het jaar 1755 geldende sterreplaatsen te 

 vinden zijn, afgeleid uit Bradley's waarnemingen, omstreeks het 

 midden der vorige eeuw volbragt. In 1825 was men dus meestal 

 genoodzaakt, ter verkrijging der naauwk^eurige plaats eener ster, de 

 lijsten van Bradley en Piazzi te raadplegen en aan de plaatsen , uit 

 laatstgenoemde afgeleid , vijf-en-twintig-maal de jaarlijksche prfecessie , 

 en wat meer zegt, vijf-en-twintig-maal de jaarlijksche eigene beweging 

 toe te voegen, die toen nog van slechts weinige sterren tamelijk 

 naauwkeurig bekend was. Op die wijze was de regte opklimming 

 van kleine sterren uit de sterrelijsten meestal niet met die naauwkeurig- 

 heid af te leiden, waarmede men eenen doorgang met een gewoon 

 draagbaar klein passage-instrument kan waarnemen. TegenAvoordig 

 is deze verhouding omgekeerd, en de menigvuldige naauwkeurige 

 plaatsbepalingen van vaste sterren in het laatste derde deel eener 

 eeuw volbragt, stellen ons in staat, de regte opklimmingen der meeste 

 sterren, tot de vijfde grootte ingesloten, met eene hoogere naauw- 

 keurigheid te kennen, dan waarmede de waarneming van eenen door- 

 gang door een jiewoon passage-instrument geschieden kan. Al stem- 

 men dus de vergelijkingsten-en wier doorgang door den meridiaan 

 nevens dien der maan is waargenomen, op beide sterrewachten niet 



