33 VERSLAG VAN DEN IIO OF D -IN GE NI E U R 



zooals in de tabel in de vijfde bijlage is opgegeven. 



Voor het waarschijnlijkste resultaat voor de lengte van Batavia 

 beoosten Greenwich werd nu gevonden: 



7"7'°17',5 met eene waarschijnlijke fout i 0',55, 

 een resultaat , waaraan ik meer vertrouwen hecht dan aan het voorgaande. 

 De waarschijnlijke fout is namelijk kleiner, en het blijkt uit de 

 discussie der afzonderlijke resultaten, in verband met de arithmetische 

 middens, dat beide rekenwijzen even naauwkeurige resultaten ople- 

 veren. Ik vind nl. voor de waarschijnlijke fout van eene enkele lengte- 

 bepaling, langs beide rekenwijzen: ± 4', 25. 



h. Waarnemingen van (jelijke hoogte der maan en eener ster. 



Behalve de waarnemingen in den meridiaan hebben de heeren 

 S. H. en G. A. de Lange nog op 31 nachten in de jaren 1851 — 54 

 waarnemingen gedaan van gelijke hoogten der maan en eener ster, en 

 deze zelf tot eene zekere hoogte zeer zorgvuldig herleid. 



Het vraagstuk om uit deze soort van waarnemingen de lengte af 

 te leiden , heb ik behandeld in een opstel , dat opgenomen is in de // Ver- 

 // slagen en mededeelingen der Kon. Akademie van Wetenschappen te 

 «/ Amsterdam" deel VI blz. 25. 



De daar gegevene oplossing is in denzelfden geest geschied als 

 waarin de H.H. de Lange de berekening begonnen hebben. Zij be- 

 staat namelijk daarin, dat, voor eene onderstelde lengte der plaats , de 

 zenithsafstand van ster en maan beide voor de oogenblikken van waar- 

 neming berekend worden, bij welke berekening de gegevens vooron- 

 dersteld worden uit een sterrekundig jaarboek ontleend te zijn. De 

 waarneming heeft door de aflezing van het niveau des vertikalen 

 cirkels , het kleine verschil doen kennen tusschen de bedoelde zeniths- 

 afstanden, het onderscheid tusschen dit verschil en het berekende 

 moet toegeschreven worden aan fouten in de aangenomene bereke- 

 ningselementen , en ik heb in het bedoelde opstel de formule afgeleid , 

 die het verband aanwijst tusschen zeer kleine veranderingen, aan te 

 brengen aan deze berekeningselementen en de overeenkomstige ver- 

 andering van het verschil der berekende zenithsafstanden. 



