78 VERSLAG VAN DEN HOOFD-INGENIEUR 



tik van A tot een' tik van B even groot is, als van een' tik van 

 B tot een' tik van A. Ik zie dan eerst op den eenen chronometer, 

 daarna op den tweeden, maar tel onderwijl de geheele sekonden des 

 eersten door, terwijl ik nogtans de telwoorden niet uitspreek bij de 

 tikken van den eersten chronometer zelven , maar bij de, een vierde 

 sekonde daarop volgende, tikken van den tweeden chronometer. Ik 

 schrijf daarna de zamenvallende tikken op , doch voeg bij de sekonde 

 van den eersten chronometer de breuk 0%25. 



Stel nu dat de tikken van den eenen chronometer niet volkomen 

 midden tusschen de tikken van den anderen vallen , dan zal het ver- 

 loop tusschen twee op elkander volgende tikken van den eenen chro- 

 nometer door eenen tik van den anderen chronometer in twee on- 

 gelijke deelen verdeeld worden, en het zal nu niet veel moeite in- 

 houden, om door vergelijking dezer twee deelen onderling, de waar- 

 de van het kleinste der intervallen te schatten. 



Bepaalt men zich bij tiende deelen van tikken , of twintigste deelen 

 van sekoaden, dan heeft men nu slechts van vier verschillende inter- 

 vallen de grootte te leeren schatten, namelijk van 0^,05, 0^,1, 0^,15, 

 en 0%2, en het is waarlijk niet moeijelijk, deze verschillende interval- 

 len van elkander te onderscheiden. Ja zelfs menigwerf schatte ik nog 

 naauwkeuriger, en onderscheidde 0^025, 0s075, 0^125, 0^,175 of 0',225, 

 terwijl de proef, die het overcompleet aantal vergelijkingen aanbood, 

 dikwijls aantoonde dat het oordeel over de intervallen juist geweest 

 was. Hij, die voor het eerst beproeft, twee chronometers met elkan- 

 der te vergelijken, zal wel inden regel langen tijd, bijv. vijf of meer 

 minaten noodig hebben, eer zijn oordeel omtrent het te schatten in- 

 terval gevestigd is , maar den tweeden dag gaat het reeds gemakke- 

 lijker en ik geloof dat men dikwijls binnen twee of drie weken reeds 

 de noodige oefening hebben kan , om op staande voet zijn oordeel uit 

 te spreken en op die wijze binnen weinige minuten tij ds eenige chro- 

 nometers met elkander te vergelijken. Nadat ik de eerste oefening 

 te boven was, deed ik gewoonlijk twee of drie vergelijkingen in de 

 minuut, en de 15 vergelijkingen voor zes chronometers liepen dus 

 gewoonlijk in 5 tot 7 minuten af De waarschijnlijke fout van elke 



