74 VERSLAG VAN DEN HOOFD-INGENIEUR 



des dampkrings beslaat, hetgeen de lieeren de Lange menigwerf on- 

 dervonden hebben, vooral bij het voorbijtrekken eener wolk, dan 

 heeft men altijd een onaangenaam oponthoud. 



Ook het vierde voordeel is van veel belang, als het voetstuk , waarop 

 het instrument staat, niet zeer vast is, en geeft in alle geval tijdwinst. 



Het nieuwe instrument heeft boven het oude nog dit voor, dat 

 elke omgang der mikrometerschroeven juist gelijk is aan den afstand 

 tusschen twee strepen der verdeeling. In het oude instrument was 

 even als in het nieuwe, de fijne verdeeling van vijf tot vijf minu- 

 ten, doch eene omwenteling der mikrometerschroeven was slechts 

 vier minuten. Hoewel deze waarde klaarblijkelijk gekozen was, om 

 iets te winnen in zekerheid van aflezing, zoo zou ik toch de nieuwe 

 inri^tino; verkiezen. 



Nog eene bijzonderheid heeft het nieuwe instrument, die door de 

 plaatsing des kijkers aan het eene einde der horizontale as noodzake- 

 lijk is geworden. De mikroskopen namelijk van den horizontalen 

 cii-kel zijn door twee armen aan de bus bevestigd , die de horizontale 

 as met den kijker draagt. Zij bewegen dus mede, terwijl de cirkel vast 

 is. Bij bijna alle andere nieuwere inrigtingen , uitgezonderd misschien 

 bij eenige engelsche instrumenten, zijn de mikroskopen vast en de 

 cirkel beweegt zich met het bovendeel , onder de mikroskopen door. 

 Bij avondwaarnemingen is het misschien onverschillig, maar bij waar- 

 nemingen bij dag zou ik de inrigting met vaste mikroskopen ver- 

 kiezen. Het is namelijk een reeds lang door de ervaring erkend 

 feit, dat de wijze van verlichting van een mikroskoop invloed heeft 

 op de aflezing. Bij avond nu houdt het volstrekt geene zwarig- 

 heid in , om bij het aflezen der mikroskopen , de verlichting van de 

 illuminatoren steeds op dezelfde Avijze te doen plaats hebben. Men 

 houdt b. V. hij het aflezen een lampje altijd in dezelfde hand. Maar 

 bij waarnemingen bij daglicht, zoo als de hoekmetingen van horizon- 

 tale hoeken tusschen vei: verwijderde voorwerpen bijna altijd zijn, die 

 steeds onder een afdak of in eene observatiehut plaats hebben, moet 

 de verlichting bij het aflezen door het daglicht geschieden, dat door 

 de vensters of luiken invalt, en het zal niet altijd mogelijk zijn te 



