VAN DE GEOGRAPHISCHE DIENST IN N. I. 71 



menten voor Indië bestemd zijn, steeds even als de grootere kijkers 

 van goede fabrikanten en zelfs de kleinste soort der bekende Molteni- 

 kijkers, zoodanig zijn ingerigt, dat het objectief uiteengenomen en 

 irereinio-d kunne worden. 



De waarde der niveaudeelen van het universaal-instrument van 

 Repsold heb ik met zorgvuldigheid bepaald, en gevonden: 



van het niveau voor de horizontale as ... . 2",215 

 II II vaste niveau 5 ,894 



Ik eindig met de mededeeling, dat dit instrument gediend heeft 

 om eenige zeer naauwkeurige waarnemingen van de schoone komeet 

 van 1858 te leveren, waarvan de bijzonderheden bekend gemaakt 

 zijn in het V Deel der Acta van de Natuurkundige Vereeniging in 

 Nederlandsch Indië. 



b. De kijker van Steinheil. 



Onder de instrumenten , die ik , na mijne aanstelling in Nederland , 

 en daartoe bekomene magtiging van Z. Exc. den Minister van 

 Koloniën bestelde , behoorde ook een kijker van 42 p. lijn opening en 

 60 p. duim brandpuntsafstand. Er is een stel van 6 sterrekundige 

 oogbuizen bij , benevens eene aardsche oogbuis en ééne met zoo zwakke 

 vergrooting , dat de kijker als kometenzoeker gebruikt kan worden. Ook 

 heb ik er een prisma bij besteld , waardoor het waarnemen van hemel- 

 ligchamen nabij het zenith gemakkelijk gemaakt wordt. Dit prisma 

 wordt tusschen het objectief en het oculair aangebragt; ik acht het 

 vooral bij eenen kijker die in Indië gebruikt wordt, onmisbaar, 

 daar men aldaar zoo dikwijls de maan of planeten nabij het zenith 

 moet observeren, hetgeen op de breedte van Nederland zelden het 

 geval is. 



Toen deze kijker in de maand Mei 1858 te Batavia aankwam, was 

 het objectief sterk verweerd. Dit moet ongetwijfeld toegeschreven 

 worden aan het langdurige verblijf in eene vochtige ruimte , tijdens het 

 vervoer op zee. Ik zou daarom ieder, die kijkers uit Europa naar 

 Indië laat vervoeren, den raad geven, het objectief met eenige stukjes 



