66 VERSLAG VAN DEN HOOFD-INGENIEUR 



kroskopen van den horizontalen cirkel. De afstand , die telkens ge- 

 meten werd, was nagenoeg = 120". Ik mat dezen afstand langs vijf 

 verschillende deelen van den omtrek en vond , telkens vijfmaal instel- 

 lende en aflezende: 



van — 1",2 tot 119",8, dus 121",0, 



119 ,7 „ 2-ó7 ,2, „ 117,5, * 



242 ,8 „ 361 ,0, „ 118,2, 

 360 ,2 „ 479 ,6, „ 119 ,4, 

 478 ,2 „ 597 ,2, „ 119 ,0. 



Het gemiddelde van deze vyf resultaten is vrij van de periodieke 

 onregelmatigheden der schroeven. Het bedraagt 119",02; en door 

 vergelijking van de gevondene getallen met dit getal en zijne veel- 

 vouden vindt men de bedoelde correcties aldus: 



X = 119',0, gevonden: = 12r,0, dus correctie voor 120" = - 2",0, 



Z X = 238 ,0, „ 121",0 + 117',5 = 238 ,5, „ „ 240 = - O ,5, 



3 « = 35? ,1, „ 238 ,5 t- 118 ,2 = 356 ,7, „ „ 360 = + O ,4, 



4 X = 476 ,1, „ 356 ,7 + 119 ,4 = 476 ,1, „ „ 480 = O ,0. 

 Op die wijze te werk gaande , heb ik voor elk der vier mikroskopen 



de correctie gezocht van eene aflezing van 



300" door de meting van eenen afstand van omtrent 300", 

 200" en 400" // n „ „ 200", 



150",300"en450' ;/ // // „ 150", 



120",240",360" // // // // 120". 



Ik moet nog vermelden , hoe ik telkens dien afstand van willekeurige 

 grootte verkreeg. Aan den rand van het veld van het mikroskoop is een 

 klein koperen plaatje aangebragt met een klein gaatje er in. Vlak achter 

 dit plaatje worden de draden bewogen, en de middellijn van het 

 gaatje is in al de mikroskopen grooter dan de afstand der draden, 

 zoodat de draden er beide achter zigtbaar kunnen worden en men 

 het midden der draden vrij naauwkeurig op het middelpunt van het 

 gaatje kan instellen. Er bestaat nu natuurlijk volstrekt geene zwa- 

 righeid om eene streep der verdeeling op een' willekeurigen afstand 

 van dit gaatje te brengen. Het tweede postulatum voor onze handel- 

 wijze is , dat men bij het meten van dezen afstand een willekeurig ge- 

 deelte der schroefomwenteling kunne gebruiken. Hiertoe leent zich 

 toevallig de inrigting der mikroskopen van Eepsold bijzonder. Tegen- 



