VAN DE GEOGRAPHISCIIE DIENSTINN. I. 55 



skopeu altijd nagenoeg hetzelfde bleef en de waarneming onafhanke- 

 lijk was van de bedoelde periodieke ongelijkheden. 



Ik heb dezer dagen het onderzoek van de mikrometerschroeven der 

 mikroskopen nog eens hervat, en het ook tot de mikroskopen des 

 horizontalen cirkels uitgestrekt. De methode , die ik daarbij gebruikte , is 

 eenvoudio; deze: de waarde van eene omwentelinii:; der mikrometerschroe- 

 ven was op zeer weinig na gelijk aan de ruimte tusschon twee strepen 

 der verdeeling , d. i. = 600'. Indien men nu eenen afstand , die zeer nabij 

 gelijk is aan de helft dezer grootheid, kan meten, langs eenwillekeu- 

 rig gedeelte van den omtrek der schroefomwenteling, dan kan meu 

 de fout voor eene aflezing van 300" vinden. Voor de aflezing zijn in 

 de mikroskopen van Repsold twee evenwijdige spinragdraden gespan- 

 nen, en men brengt de streep der verdeeling tusschen deze twee 

 evenwijdige draden, hetgeen met veel naauwkeurigheid geschieden 

 kan, mits de afstand dier draden niet te groot zij. 



Stel nu , dat men het midden der draden achtereenvolgens op de 

 uiteinden van den te meten afstand brengt, zoodanio; dat de aflezino- 

 aan het eerste uiteinde = O en derhalve aan het andere uiteinde na- 

 genoeg 300" is, stel dat men daarna de meting zoo inrigt, dat de af- 

 lezing voor het eerste uiteinde = 600" of O is ; indien dan de beide 

 resultaten dezer meting gelijk zijn, dan zal dit een bewijs zijn, dat de 

 ruimte, door de afleesdraden doorloopen, als de schroef van nul tot 

 300" bewogen wordt, even groot is als de ruimte, door dezelfde aflees- 

 draden doorloopen, als de schroef van 300 tot 600 of O bewogen wordt , 

 en derhalve dat de correctie voor eene aflezing van 300' = O is. Zijn 

 de beide resultaten der bedoelde metingen ongelijk , dan zal het halve 

 verschil de correctie voor eene aflezing van 300 zijn. 



Stel nu dat men eenen afstand op die wijze langs verschillende 



deelen van den omtrek der schroefomwenteling mete , die zeer nabij 



aan een ander evenmatig deel van 600, b. v. aan 120" gelijk is, dan 



zal men de correcties van aflezingen van 120", 240", 360' en 480, 



vinden, steeds aannemende, dat de correctie voor O" aflezing = O, is. 



Ik zal dit met een voorbeeld ophelderen. 



Den e*^'^ February 1859 onderzocht ik mikroskoop II , een der mi- 



11 



