73 



AcANTHOPHTHALMUS V. Hass., Blkr , Serowot. 



Corpus elongatum valde compressum, microlepidotum. Rostrum ob- 

 tusum. Maxilla inferior acie tenui, tuberculo nullo. Oculi velati. 

 Cirri 6 vel 8, rostrales 2, supramaxillares 4. Caput compressum, 

 alepidotum. Spina suborbitalis. Nares anteriores tubulatae. Pinna dor- 

 salis ventrales inter et analem sita. Vesica natatoria conspieua nuUa. 



« 



Dentes pharyngeales conici uniseriati. 



Aanm. Ik behoud hier een door Van Hasselt voorgesteld geslacht, hetwelk hij 

 echter minder st:herp kenmerkte, door daaronder te verstaan die soorten van Co- 

 bitis, bij welke de onderoogkixilsdoorn onder het oog is ingeplant en de snuit 

 stomp afgerond. 



Volgens deze diagnose zou Acanthophthalmus niet te onderkennen zijn van vele 

 soorten van Acanthopsis, voor de javasche soort van welk geslacht Van Hasselt het 

 eerst den naam van Acanthopsis voorstelde. 



Acanthophthalmus is mijns inziens een zeer natuurlijk geslacht, wanneer het, 

 zooals boven, naauwkeariger begrensd is. Het behoort tot de Cobitiformes met be- 

 dekte oogen en onderscheidt zich daarin van de overige geslachten voornamelijk 

 door de aanwezigheid van slechts 2 snuitdraden en van 4 bovenkaaksdraden , met 

 gelijktijdig ver achter de buikvinnen ingeplante rugvin. 



Van Cobitichthys verschilt het door den genoemden stand der rugvin, alsmede 

 door zijnen onderoogkuilsdoorn. Dezen doorn heeft het gemeen met Acanthopsis 

 en Lepidocephalus , doch Lepidocephalus heeft den kop beschubd en 4 snuitdraden 

 en 2 bovenkaaksdraden, terwijl bij Acanthopsis de rugvin aan de voor het midden 

 des ligchaams ingeplante buikvinnen is tegenovergesteld , en eene kleine in eene 

 beenige doos beslotene zwemblaas aanwezig is. In habitus heeft Acanthophthalmus 

 overigens het meeste van Lepidocephalus. 



Voor zoover de bestaande kennis reikt, is het geslacht Acanthophthalmus in den 

 Indischen Archipel door slechts twee soorten vertegenwoordigd, welke beide reeds 

 aan Van Hasselt bekend waren en door hem onder den naam van Acanthophthal- 

 mus javanicus en Acanthophthalmus fasciatus werden aangeduid. Met vrij groote 

 zekerheid kan men Buchanan's Cobitis pangia van Bengalen tot hetzelfde geslacht 

 brengen, en ik vermoed ook, dat Cobitis thermalis Val. van Ceylon daartoe te 

 brengen is. Beide die soorten hebben 8 voeldraden en dus 2 meer dan de ar- 

 chipelagische. 



De beide soorten van Van Hasselt heb ik op Java teruggevonden en een 

 daarvan tevens van Sumatra ontvangen. Zij laten zich naar volgend schema ken- 

 merken. 



10 



