13 



goten werktuig waargenomen en bij de berekening wordt nagenoeg de- 

 zelfde weg gevolgd , die boven is aangewezen. Eeno aandachtige be- 

 schouwing van de resultaten met dat werktuig verkregen , doet mij 

 echter gelooven dat een universaal-instrument van Repsold, doch dan 

 van de afmetingen als dat, hetgeen thans een sieraad der sterrewacht 

 te Leiden uitmaakt, op zijn minst even naauAvkeurige resultaten zoude 

 opleveren als te Greenwich buiten den meridiaan worden verkregen. Dit 

 instrument is van grootere afmetingen dan dat hetwelk tot het materieel 

 der Geographische Dienst behoort ; het is veel steviger van bouw , en de 

 aflezino; geschiedt naauwkeurio-er doordien elke omwenteling der mikro- 

 meterschroeven in de mikroskopen juist ëéne minuut doet; daar nu 

 de verdeelde rand dier mikrometerschroeven in zestig gelijke deelen 

 verdeeld is, zoo doet elk deel juist ééne sekunde, waarvan zich de 

 tiende deelen zonder nonius zeer ligt laten schatten. In ons instru- 

 ment Avas elk deeltje aan den verdeelden rand der mikrometerschroef 

 slechts 1,4 nederlandsche streep groot en bedroeg 10 sekunden, zoo- 

 dat het inderdaad verwonderenswaardig genoemd mag worden, dat 

 de onderlinge vergelijking der waarnemingen op denzelfden avond 

 verkregen, door middel van de uit de ephemeride afgeleide snelheid 

 van beweging in geen geval een grooter verschil dan 6", 5 opgeleverd 

 heeft. 



Zoo als ik reeds gezegd heb, gelukte het mij slechts driemaal de 

 komeet door middel van den cirkelmikrometer van den kijker van 

 Steinheil met eene ster te vergelijken, doch slechts een dezer drie 

 keeren verschafte eene volledifre waarnemino:. 



19 October. Op de komeet volgde eene ster van de 8® grootte. 

 Behalve de reeds opgegevene waarneming met het universaal-instru- 

 ment gelukte mij slechts ééne vergelijking met den cirkelmikrometer, 

 deze gaf: 



7M9'^35^ M. Tijd R.0. komeet = R.0. ster- 20' 27" 8. 



Dadelijk daarop Averd de komeet door wolken bedekt. Het decli- 

 natieverschil kon niet uit deze A\'aarneming afgeleid Avorden, daar de 

 komeet zeer digt langs het middelpunt was voorbij gegaan. De ster 



