Zoo als men ziet, werden bij de waarnemingen op de komeet beide 

 de cirkels, de horizontaleen de vertikale, voor elke waarneming afge- 

 lezen; terwijl dit bij de Avaarnemingen op de sterren niet geschiedde. 

 Doet men het 7iiet, dan kan men bij de waarnemingen van zeniths- 

 afstanden alleen op de doorgangen door de horizontale draden, bij 

 de waarnemingen ter bepaling van het noordpunt alleen op de door- 

 gangen door de vertikale middendraden letten, hetgeen verkieslijk 

 is, daar alsdan de oplettendheid des waarnemers niet verdeeld wordt. 

 Bij de komeet was het echter van belang telkens voor één en hetzelfde 

 oogenblik azimuth en hoogte te verkrijgen; ik stelde dan telkens den 

 kijker van het instrument zóó, dat de komeet na eenige seconden 

 juist door het midden van het ruitje zou doorgaan, en nam alleen de 

 tijden waar, waarop de horizontale middendraden werden gepasseerd. 

 Daar de schijnbare beweging der komeet door het veld des kijkers altijd 

 nagenoeg vertikaal was, liet deze waarnemingsmethode zich zeer goed 

 toepassen ; en het is later gebleken dat de declinaties der komeet niet 

 minder naauwkeurig bepaald zijn dan de regte opklimmingen. 



Eerst Averd nu uit de waargenomene zenithsafstanden van sterren de 

 correctie des chronometers op de verschillende avonden afgeleid. 

 Ik zal de verschillende resultaten afzonderlijk opgeven, om daaruit 

 de naauwkeurigheid der waarnemingen eenigzins te doen beoordeelen. 

 De waarden voor die correctie verkregen bij Oculair noord en Ocu- 

 lair zuid, verschillen altijd eenigzins onderling, ten gevolge van de 

 indexfout des vertikalen cirkels. In ons instrument is die indexfout 

 zamengesteld uit de halve som der fouten van de nulpunten der beide 

 mikroskopen, waarmede de vertikale cirkel afgelezen wordt, en uit de 

 fout van het niveau, dat aan den mikroskopendrager bevestigd is. 

 Door de waarneming der zenithsafstanden afwisselend bij Oculair noord 

 en Oculair zuid te doen, door derhalve telkens tusschen de waarne- 

 mingen het instrument 180° om te di-aaijen, en den kijker, door het 

 zenith, weder op het voorwerp te brengen, wordt die indexfout tel- 

 kens geëlimineerd, doch tevens bekend. Om den twijfel in het aan 

 te wenden teeken te ontiraan, zal ik haar index -correctie noemen. De 

 aflezing des vertikalen cirkels moet voor haar verbeterd worden , met 

 inachtneming der teekens. Zie hier nu de resultaten dezer berekening: 



