de komeet, maar zag ook den weg opgevuld van Maleijers, die in stom- 

 me verbazing het hun onverklaarbare verschijnsel in het westen be- 

 schouwden, of liever aangaapten. Het bleef echter bij aangapen; 

 hunne onverschilligheid omtrent hemelligchameu bleek mij ook dit- 

 maal, daar geen een mijner bedienden mij de minste inlichting vroeg 

 omtrent het wezen der komeet. Hierin steken de Maleijers en Javanen 

 ongunstig af bij de Alfoeren , die , zoo als de lieeren De Lano-e in 

 1852 bij hunne bepalingen in Menado ondervonden, door hunne be- 

 langstelling of weetgierigheid voor eenen waarnemer wel eens lastio- 

 kunnen worden. 



De komeet deed zich dezen avond wezenlijk prachtig voor. De 

 kern bevond zich op 220°,5 R. Opkl. en ll^S Noorder Deel., en 

 overtrof in lichtsterkte verreweg de sterren van de eerste grootte. Haar 

 staai't was naar het noorden gekeerd en reikte tot aan de sterren van 

 de Noorderkroon , en had dus eene lengte van 19 tot 20 graden (*). 

 Hij was nagenoeg evenwijdig aan den horizon , doch merkbaar ge- 

 bogen, terwijl de convexiteit naar boven gekeerd was. Gedurende 

 de volgende dagen draaide de staart zich allengs meer naar de linker- 

 zijde om , zoodat hij op het einde van October omtrent naar het 

 zenith gerigt was. Hij bleef dus steeds van de zon afgekeerd. Naauw- 

 keurige bepalingen van de rigting heb ik niet gemaakt, daar ik mij 

 steeds haasten moest om vóór den ondergang der komeet eene plaats- 

 bepaling te verkrijgen. 



Door den uitmuntenden vijfvoetskijker van Steinheil, behooren- 

 de tot het materieel der Geographische Dienst , bleek het mij , zoo als 

 ik ook vroeger te Leiden menigwerf bij andere kometen opmerkte, 

 dat, naarmate eene sterkere vergrooting aangewend wordt, ook de 

 scherpte van den kern vermindert en hij meer in het omhulsel blijkt 

 uitte vloeijen, een duidelijk bewijs, dat hij geen vast ligchaam , maar 

 slechts eene sterkere ophooping der nevelmassa daarstelt, waaruit de 

 komeet bestaat. 



(*) * CoronsB heeft eene E. Opkl. van 232^2 en eene X. Deel. van 2T',2. 



