212 OVER DE VIJANDIGE BETREKKING VAN HET 



tegen Oostenrijk in het jaar 1683; van bier, dat 

 de Koning van Pruisfen^ frederik wilhelm dc 

 tweede , die , als de getrouwe bondgenoot van 

 Sultan SELiM den derdcn^ den Duitfchen Keizer 

 noodzaakte, om zicb een' fchandelijken vrede van. 

 de Ongelpovigen te laten voorfcbrijven , voor de^ 

 Protestantfche bewoners van zijne hoofdrtad de Turk- 

 fche loffpraak verwierf, „dat zij geene beelden in de 

 „ kerken hebben , aan (fdnen God gelooven, de 

 „ Jloomfchen doodelijk haten, de profetifche waar- 

 „ digheid van mohammed erkennen , en zich niet 

 3,' ongenegen betoonen, om Muzelmamien te wor-* 

 5, den ," en van bier eindelijk , dat tot fcbandd 

 onzer dagen , de flaaikunde de verfpreiding van het 

 Christendom door het begunftigen van allerlei in** 

 rigtingen en genootfchappen bevordert , terwijl zij 

 met de andere hand de verfmaders van datzelfde- 

 Christendom hare hulp verleent, om den regtvaar*- 

 digflen vrijheidskreet te fmooren. 



De ilotfom van deze aanmerking komt derhalva 

 hierop neder , dat het wezen des EvangeUums ver- 

 vreemd is van alle vijandfchap tegen andersdenken-^ 

 den omtrent onze heiligfte belangen, en dat alle 

 gewcldigc maatregelen tegen de Ongeloovigdn in het 

 Oosten als zoodanig geenszins daaraan , maar aan de 

 onzuivere bedoelingen en hartstogten der menfcheii 

 TOoeten worden toegefchreven. Anders is het in dit 

 opzigt met het Islamismus gelegen. Eene befchouwing 

 van dezen Godsdicnst bewijst , dat een vijandigc 

 geest tegen andersdenkenden daaruit voortvloeit, eii 

 wel zoodanig 5 dat wij alle vervolgingen en oorlogen 



