358 OVER DEN LAATSTEN STRIJD VAN HET 



Komdnfchen ftaat vcrheven, of hij begon aan de 



herftelling van den cerdienst der Heidenfche God- 



' heden met ijver te werken, en alzoo een ontwerp 



^ ten iiitvoer te brengen, hetwelk hij federt langen 



tijd in (like had gekoesterd. Maar ontvonkte dit 



ontwerp de vurige ziel des Keizers tot blakende 



geestdrift: zijn levensloop had hem te zeer beza* 



digdheid geleerd , cm niet te ontdekken , dat de ver- 



vulling van zijnen wensch de grootfte omzigtigheid 



vorderde. Hij moest niet alleen erkennen , dat de, 



geheele magt van Rome drie eeuwen lang was te 



•kort gefchoten, om den Heidenfchen Godsdienst te 



handhaven, terwijl de Christelijke Kerk zich daar* 



entegen onder bloedplakkaten en vervolgingen had 



flaande gehouden, maar hij had ook uit wijsgeerige 



en godsdienftige beginfelen eenen afkeer van alle 



geweld bij de bevordering der waarheid. Hi} 



fchreef aan de oufterfelijke Goden geene aandoenin- 



gen toe van wraakzucht, en achtte hen hoog ver- 



heven boven de beleedigingen , welke fterfelijke 



menfchen hun zochten aan te doe-n. Van hier , dat 



hij die Christenen alleen wilde laten ftrafFen, die 



hem als Keizer de vcrfchuldigde gehooi'zaamhei4 



weigerden; want daarvoor," zegt hij, „dat zij dei 



y, Goden niet dicnen, worden zij door de booz$ 



„ Demons geftraft (8). Hij was van gevoelen , 



zegt zijn groote vriend en lofredenaar libanius (9), 



), dat men door gewetensdwang niets vordert." 



^ Want 5" laat deze zeer oordeelkundig hierop vol'i 



), gen , 

 . C8) Fragm^ Of at, in de eerfte zinfnede* 



(p) Oratio in Jul, Imp^ necem , pag, 2^0. ed. moreli,* 



>» 



