3S4 OVER DEN LAATSTEN STRIJD VAN HET 



gctende , in ftille eenvoudigbeid, en de krijgsman, 

 die de beginfelen des Evarigeliuins volgde, zag zijne 

 dapperheid niet zelden beloond door de burgerlijke 

 eerekroon. Nii echter had de Kerk eenen anderen 

 en zwaarder ftrijd te verduren , den ftrijd met de 

 wereld , die niet gelijk weleer , zich tegen haar 

 aankantte, maar die zich met haar trachtte te ver- 

 eenigen en te vermengen. Treurig waren de ge- 

 volgen van deze vermenging. Driehonderd jaren 

 had de hemelfche plant van het Christendom ge- 

 flaan, maar waanwijsheid , hardnekkigheid en ver- 

 volgzucht deden haar vooral in den laatften tijd 

 jammerlijk l^wijnen, zoodat zlj nil flechts weinige 

 vi'uchten voortbragt, harcn goddelijken oorfprong 

 waardig. Een langdurige vrede van buiten , wreede 

 fcheuringen van binnen verftikten of verzwakten in 

 veler'gemoederen den geest des Evangehums; nie- 

 tige gefchillen, door heerschzuchtige Kerkvoogden 

 en iistige Keizers geftookt, maakten de hoofden 

 heet terwijl zij de harten koiid h'eten , verwron- 

 gene leerftjilcken moesten de leuzen ter onderfchei- 

 ding der vijandige partijen opleveren , gevoelens 

 werden als misdaden veroordeeld en geftraft, hec 

 verfchil van 6^ne enkcle letter in de benaming der 

 drie perfonen was het fein voor verbittering en 

 moord , en aanzien . en magt de prijs , waarnaar 

 Geestelijken en Wereldlijken jaagden , de dienaars 

 van eenen nederigen Meester onderfcheidden zicit 

 door buitenfporige pracht en weclde, Bisfchoppem 

 wapenden zich tegen Bisfchoppen, Christcnen (Ire- 

 den tegen Christeneii, „ als of wilde dieren zick 



