388 OVER DEN LAATSTEN STRIJD VAN HEt^ > 



hetgeen onder de regering van julianus, en zelfs 

 onder de latere Christenkeizers dikvvijls tot bloedige 

 tooneelen aanleiding gaf. 



Deze onderlinge betrekking van Christenen en 

 Ffeidenen zou door het verloop der tijden ongetwij- 

 £eld ten voordeele der eerften zijn veranderd, doch 

 de verdeeldheden der Kerk zelve hadden de pogin- 

 gen ter vcrnietiging van den Volksgodsdienst voor 

 eenigen tijd opgeliouden , en Vorsten en Bisfchoppen 

 actten den krijg tegen de Ongeloovigen met minder 

 padruk voort , omdat zij door inwendige beroeringen 

 meer van nabij bedreigd werden. 

 • Wanneer wij dezen ftaat der Christelijke en Hei- 

 denfehe Wereld in dien tijd overzien , ontdekken wij , 

 dat de kiemen tot groote beroeringen in de weder- 

 zydfche betrekking van beide verborgen lagen, en 

 dat de wrijving der ongelijkfoortige declen vonken 

 inoest voortbrengen 5 die welligt in laaije vlammen 

 konden opgaan, Een Keizer , die het durfde wagen , 

 die 'Christelijke Kerk in die dagen aan te tasten, 

 zegt GHEGORius van Nazianze^ liep gevaar, eenen 

 burgeroorlog te verwekken , het geheele Romeinfche 

 ^jk te fchokken en in het verderf te ftorten, twee* 

 dragt te zaaijen onder volken en in fteden , en huis* 

 gezinnen te verdeelen en van elkander te fcheuren 

 (40), Er behoefde flechts een man op te treden, 

 die met den wil en de noodige bekwaamheden was 

 uitgerust , om deze wrijving te bevorderen , en de 

 uitkomst zou leercnj dat het Christeudum nag veei 



(40) t. aw p» 



