CHRISTENDOM MET DE HEIDBNSCHE WERELD. 389 



tegenftand zou hebben te verduren. Zulk een man 



verfcheen dan 00k in julianus , in wiens karaktdr 



wij de dcrde oorzaak van den gefclietften ftrijd mee« 



nen te vinden, en wien ik u in de laatftc plaats 



wat nader zal trachten te leereh kennen. 



Het zij intusfchen verre van mlj , M. H. H. ! dat 



ik mij zou vermeten , ecn volledig oordecl over 



JULIANUS^ te vellen , die door de 'grootlte mannen 



zoo verfchillend befchouwd wordt, en in wien zicfi 



naar het getiiigenis van eenen achtingvvaardigen Ge- . 



leerde (41) „zoo veel goeds en kvvaads verecnigde-^ 



y, dat het moeijeiijk is, hem te prijzcn of te laken^ 



„ zonder der waarheid te kort te docn." Terwijl 



de Heidenfche fchrijvers van zijnen tljd hem oni 



ftrijd verheffen , en met de grootfle heklen der 



oudheid gelijk ftellen C42), verlagen de meestc Kerk- 



vaders hem tot eenen listigen dwingcland, en zelfs 



in onze dagen loopen de oordeelvelHngen over hem 



zoo zeer uitden, dat een montesquieu betiiigt^ 



J, dat er na hem geen Vorst beftaan heeft, dft* 



„ waardiger was , om over menfchen te regeren ," . . 



(43) dat een gibbon, hoeweliiiet bHnd voor zijne 



gebreken en ondeugden ^ echt^r aan zijne goedc hoe- 



danigheden met innig welbehagen buitehfporigen lof 



toezwaait (44)5 terwijl de meeste nieuwere Kerke- 



lij«. 

 f40 Fleury. 



C42) Men z<e , belialve libanius , flechts amm. marcelu 



U XVI. XXI, et XXir. ustjtie ad XXV. c. 4. ZosiMUS L. Ilf. 



C. 12 — 29. EuTROPiUS X, 7. 



(43) Esprit des lois^ Livr. XX (V. Chap jo, 

 C44) ^ ^» P* n» Chap, i^, 22, 23 en a4i 



