H6 P. IIOFSTEDE DE GROOT 



Dubitatisne, A. A.? Igitur oculos in Americana conjicite, in Australian!, 

 in Africam, ut reperiatis latibulum, ubi non quaerant incolae solliciti et 

 incerti, num ergo Ethnicorum regnare perrectura sint vel Moharnmedano- 

 rum Sacra, an regni initium captura sit Christianorum Religio; ac si 

 horum, num ergo Romano-Catholicorum an Euangelicorum. In Asia 

 eadem liaec quaestio intus inovet Sinam, ubi armis earn etiam dirimere 

 conantur indigenae , Imperatorem vel defendentes vel aggredientes , Reli- 

 gionis potissimum nomine. Quaestio eadem conturbat Indiam, ubi de 

 Religione victa lamentante Braminica triumphum in dies splendidiorem 

 agit Christiana; item Javam et insulas Nederlandiae subjectas reliquas, 

 Christo et litora pandentes et animum. Si Europam mente percurritis : 

 en Turcas et Russos , ad belluni gerendum paratos , inter populos hosce e 

 Religionis potissimum cura ortum ; en Graeco-Catholicos et Romano-Catholicos 

 multis locis acriter inter se pugnantes; en Germaniam, Italiam, Franciam , 

 Britanniam civilibus quidem studiis et factionibus, sed magis etiam sacris 

 distractas; en patriam nostram, ubi nescio, utra altiorem nunc eclat vocem, 

 Civitas an Ecclesia: hoc scio, Religionis longe interius et vehementius esse 

 studium, quam Civitatis Patriaeque ipsius. 



Laudare haec nolo omnia, minus etiam vituperare; modo citare volebam, 

 ut hoc tolleretur dubium, an revera sit Religio, quae, uti semper hominum 

 implet animos , sic nunc civitatium fundamenta concutiat ; an Religio magis , 

 quarn ulla alia causa. 



Quae quum sit temporum nostrorum conditio , eaque per longam annorum 

 seriem nonclum ad quietein perduci possit, pudeat Religionis interpretem 

 et theologiae doctorem , earn non contemplari , in hoc intentum , an forte 

 nisi aequalibus, saltern posteris morbi gravissimi medicina inveniri possit 

 salubris. 



Nee tamen ea putetis me laborare arrogantia, ut hanc medicinam in- 

 venisse ipse mihi videar. Neque earn reperi ipse, neque aliquo opus est 

 viro sagaci, qui earn quaerat et detegat. Adest enim, omnibus harum 

 rerum peritis nota. At omnibus, peritis imperitisque , earn commendare, 

 ostendere , explicare omnino adhuc est opus ; quod ego etiam agere tan- 

 topere studebam , ut nihil magis optarem , quam hac de re a multis 

 attente audiri dicentem et juste judicari. 



