116 -G. A. ENSCHEDE 



/' geometriain attente me perlegisse asserere possum, praecipua uamque 

 //quae in mathesi facio inventa, inter nocturnas horas, quas somno suffurari 

 '/soleo, mihi sola mentis attentio suggerit, nullo plerumque arrepto calamo ad 

 // faciendum calculum , quern licet prolixissimum sola mente longe expediting 

 * instituo , quam si notas in chartam coniicerem." Quid autera Auditores ! 

 suntne haec verba vanitatis, animi levitatis indicia? Ne falli nos patia- 

 mur. Non sunt arrogantiae, sed potius nativae facultatis. Probe suarura 

 virium conscius, nondum tamen complexus est amplitudinem et copiam 

 beneficioruni aliis praebitorum. Nimu'um neque alius quis, neque ipse suo 

 tempore praevidere potuit, quibus et qualibus inventis progressibusque 

 posterorum viam stravisset. Vultisne exemplum? Admiramini puto mecum 

 praestantiam disciplinae, quae turn actionem mutuam astrorum in systemate 

 nostro solari certo calculo submittit, turn rationem intimam cuiusvis ma- 

 chinae, quae requiritur ut labor aliquis perficiatur. Non dubitatis quin 

 inagni intersit civitatis, imo generis humani totius, doctrinam aliquam 

 talia efficere posse. Ecce! ilia doctrina, quae fructus praebet eiusmodi, 

 mechanica, nonne hodiernam suam praestantiam maximam partem clebet 

 statico cuidam principio, quod quam late pateat BERNOULLIUS primus vidit? 

 Nee vero huius invent! praeco fuit, ita ut omnibus sese hoc invenisse 

 praedicaret. Minime. In epistola tantum rem perscripsit VARIGNONIO, 

 discipulo suo. 



Ne tarueu sic existimetis, me soli sagacitati mentisque acumini, quae 

 in BERNOULUO fuere, egregium eventum eoruni, quae meditatus est, adscri- 

 bere. Partim nempe res etiarn tribuenda est ipsi meditationis argumento; 

 quippe haec est eximia matheseos virt'us, ut prae ceteris disciplinis ducat 

 ad verum certa via inveniendum. Praestantissima sui seculi lumina, 

 CARTESIUS, HUGENIUS, NEWTONUS, LEIBNITIUS non eodem successu gavisi 

 sunt in omnibus iis, quae . indagaverunt ; nonnulla ex eorum operibus 

 paene iam oblivion! sunt tradita; sed quaecumque aut in mathesi, aut 

 per niathesin iuvenerunt, supersunt, necdum hodie pretio suo destituuntur, 

 quin sensim magis magisque de eo constitit. BERNOULLIUS vero quasi vitae 

 suae tabernaculum collocavit in eximia ilia disciplina, quae numquam non 

 fructibus beavit excellentissimos inter ipsius amantes. 



Nee tamen in viro e^resrio, ut snmus homines, defuit quod reprehen- 



