R A T I 0. 101 



velle credatis. Simpliciter enarrabo maxime memorabilia, quae de BER- 

 NOULLIO mihi innotuerunt. Vos, Auditores humanissimi! simplicem illain 

 enarrationem benevolis auribus excipiatis. 



Laudibus sane celebrancla est liberalitas Ordinum Groningae et Omlan- 

 diae, quum ineunte seculo decimo septimo decernerent in regionis suae 

 metropoli veluti arcem doctrinis et humanitati tuendae exstruere". Condere 

 voluerunt templum scientiae , satis amplurn ut omnes doctrinas , quae ad salu- 

 tem reipublicae et cultum ingenii humani augenda vim haberent, complect! 

 possit. Non solum theologiam, iurisprudentiani , medicam artem ibi doceri 

 iubebant, sed etiam linguas veteres, historian! , mathematicas disciplinas, 

 omnes philosophiae partes, nulla disciplina excepta, quae in publicis scholis, 

 in aliis academiis, doceretur. Quern in finem hue convocare decreverunt 

 professores plures doctrina insignes, et facere quaecumque ad studia exci- 

 tanda et promovenda valerent, ne quid in hac parte pulcro suo instituto 

 deesset. Viri autem generosi, qui decreverunt hie instruere scholam, 

 quae universitatis nomine digna esset, susceperunt in se laborem graviorem 

 et difficiliorem , quam ipsi antea videntur esse opinati. Brevi patuit sex 

 cathedras, quas primo erexerant, occupatas licet a viris doctrinae laude 

 claris, non sufficere. Itaque docentium numerus sensim augebatur; ex- 

 eunte illo seculo novem iam fuerunt professores. Simul vero doctrinae 

 ipsae non minus celeriter incrementa ceperunt; ita ut academia nostra illo 

 tempore, aeque minus ac cum conderetur, esset universitas in qua nihil 

 desideraretur. Nee tamen famae , quam sibi paraverat , id offecit ; quum 

 perpauca huius generis instituta, turn extra turn intra patriam nostram, 

 illo tempore maiore docentium copia gauderent. 



Facile intelligimus, non omnes doctrinas in instituto, in quo earum cultui 

 pauci tantum doctores essent destiuati, pariter floruisse, quin nonnullas 

 paene neglectas esse. Me quidem iudice, illo aevo theologia et iuris- 

 prudentia plus hie cultae sunt quam reliquae disciplinae. Raro harurn 

 aliqua (loquor de medica disciplina iisque, quae coniunctira ad facultatem 

 philosophicam referri solebant), doctorem habuit sibi propriutn. Vulgo 

 cum aliis coniungebantur ; ita ut interdum duae pluresve disciplinae diver- 

 sissimae uni praeceptori docendae mandarentur. 



