R A T I O. 71 



eos prosequi inimicitia simulatam hanc philosophiain , quae , a veris civita- 

 tium juribus mentem avertens, ad illud jus attendit, quod numquam usu 

 recipiendum sit. At alia omnia sectatur juris philosophia, qualem animo 

 meo concepi. Quicumque ei se dederit a jure civili, patrio inprimis, initium 

 faciat , ac tune demum , quum jureconsulti nomen sine ulla arrogantia sibi 

 vindicare poterit, ad altiora tendat eaque conjungere studeat, quae in ipsa 

 jurisprudentia ilisjuncta viderit. Tune demum quaerat, quid tandem in 

 homine et in civili reperiatur societate, unde juris atque injuriae notio 

 ortum habeat, et qua ratione haec idea magis magisque se explicuerit et 

 ad nostri juris maturitatem perducta sit; tune demum ad perfectiorem 

 illam juris speciem omnes in animo suo informatas notiones, maximam sine 

 dubio partem e sua aetate suaque gente petitas, digerat et disponat. Hoc 

 enim juris philosophiae proprium est, disjunctas . juris partes colligare; 

 rationem ostendere inter privatum jus et publicum ; locum indicare , qui a 

 jure crimioali quod nunc dicitur occupatur; explorare vim poenarum et 

 vinculum, quod inter eas et juris injuriaeque notionem intercedit; in earum 

 principia et finem inquirere. Hanc autem disciplinam omnibus jureconsultis , 

 qui majorem quam legulei dignitatem appetunt, et in ipsarum, quibus jus 

 definitur, legum constitutionem vim habere cupiunt, summe necessariam 

 esse, nullus dubitabit. Haec scilicet efficit, ut in legibus emendandis 

 certo gradu incedere possit populus; nee enim perfectam illam et omnibus 

 numeris absolutam juris speciem ante oculos ponit, cujus nulla umquam 

 gens capax erit; explicat potius, a quibus initiis suae aetatis suaeque gentis 

 homines profecti, quo pervenerint, quae, nisi me omnia fallunt, una via 

 est , qua ad earn juris descriptionem progredi possit humanum genus , quae 

 omnium commodis, omnium saluti optime serviat. 



Haec duo exempla sufficere videntur, ut et philosophum et eos, qui ad 

 singularum disciplinaram studia animum referunt, in iisdem rebus elaborare, 

 perspicue demonstratum sit. Numquam ita inter se convenerunt eamve 

 fecerunt partitionem, ut omnia, quae in hoc mundo exstant, horum ingenio 

 assignarentur, alius autem quidam mundus, qui tantummodo ad cogitatio- 

 nem valeat, illi, philosopho nimirum, mandaretur. Jam satis diu philoso- 

 phia veras res efFugit, ut in sublimiores fictarum rerum regiones adsceuderet, 

 e quibus nullos vita civilis fructus percipere potuerit. Non is sum, qui'ab 



