68 C. G. OPZOOMER 



ab aliarum omnium rerum cognitione separari solebat, ad opiniones et 

 sententias hominum, qui aliquam in iis sustinuerunt persouam, relatae 

 sunt. Maximos etiam populorum motus ac tumultus, rerumque publicarum 

 commutationes ita cohaerere cum iis motibus atque conversionibus , quibus 

 philosophia et religio fuerunt subjectae, ut ab iis divelli nequeant, dilucide 

 jam demonstratum est. OvSafia yag xivavrai jusaixqg TQOJIOI dvev 

 nohiTixcav voftav TCOV jueytGrav, a>s cpr)6i> TS daf-ioav xai eya net&Ofiat. 



At videte, A. A., quo tandem, tardo pede progressi, pervenerimus. 

 Ipsa haec disciplinarum colligatio, cujus finis est, ut omnes aliquando in 

 unius disciplinae formam redigantur, philosophia est, et philosophus is 

 solus dici meretur, qui ad hunc finem tendit, et eadem ratione plures 

 doctrinas inter se conjungit, qua in ipsis singulis doctrinis diversae conjun- 

 guntur sententiae. Ad summum igitur philosophiae gradum nemo accedit, 

 nisi qui omnes omnino disciplinas, cunctas humanae scientiae partes, arte 

 concludere, in omnibus mundi provinciis, sive ad corpus pertineant sive 

 ad animum, eundem ordinem, easdem leges observatas esse demonstrate 

 possit. Quis autem est, cui hanc Corinthum adire contigit? Quis omnem 

 rerum universitatem tarn accurate novit, ut in nulla re peregrin us sit atque 

 hospes? Quis rerum physicarum ac moralium aeque peritum se profiteri 

 potest? Paucissimi sane adeo beate vivunt. Apud hos solos summa inve- 

 nitur philosophia, ad quam quo proprius accedimus, eo digniores sumus 

 philosophi appellatione. 



Philosophicae inquisitiones ac disceptationes, si talis earum indoles est 

 qualem delineavi, nullum certe habent in cultu horrorem. Allicient potius 

 quam deterrebunt erudites, qui in una altera doctrinarum parte excellunt. 

 Quodsi, ad ea attenti, quae philosophiani simulare solent, hostilia adversus 

 earn induunt, eamque contumeliis insectantur, injuriae criminis rei vix 

 videntur. Naturalis quae dicebatur philosophia, in ipso hoc saeculo omnium 

 fere sermone celebrata, imo janua dicta, qua effraeta et revulsa tota pateret 

 natura, hodie inutilis habetur contemplatio , quae philosophis forte in deli- 

 ciis esse potest , physicis autem admodum vana est et sterilis. Etenim si , 

 ut ab ipso SCHELLINGIO dictum reperimus, illius est, ad hanc respondere 

 quaestionem, num omnino consistere possit natura, nullam sine dubio uti- 

 litatem physico afferet, qui ad yaivofteva tantum attendit, parum curans, 



