R A T I 0. 67 



nem et vinculum, quo coliigantur, penitus perspiciant. Nee enim multi- 

 plicis variaeque doctrinae jactatores sunt; hoc ipsorum proprium est, omnes 

 illas disciplinas ad artis perpetuis praeceptis ordinatae modum revocare, ut 

 earn in toto muudo ubique intelligant continuationem seriemque rerum, qua 

 alia ex alia nexa", et omnes inter se aptae colligataeque videntur. Exemplo 

 rem confirmare liceat. Si quis adeo eruditus est, ut quid humanum genus 

 prinium in religione, turn in civili ratione, deinde in litteris, tandem in 

 artibus, sive honestis, sive sordidis, profeeerit, accurate possit explicate, 

 non is sum, qui in eo spem salutis ponani. Sin autem plurium disciplina- 

 rum variarurnque eruditionum ornamento acerrimum junxerit et subtilissimum 

 judiciuin , ut tantae molis capax sit, et religionem, rationem civilem, litte- 

 ras, artes denique liberates et quaestuosas, arctissimo inter se vinculo 

 cohaerere sibi persuasum habeat; sin ubique in rerum consecutione easdem 

 observatas viderit leges, eandem normam, etiamsi distinctis progrediantur 

 viis et ad diversos fines homines tendant, turn sine dubio is est, qui nobis 

 succurr-ere et ex angustiis singularum doctrinarum nos eripere possit. 



In iis, quae de rerum natura disputantur, plures jam conati sunt, 

 diversas eorum partes in corpus redigere, et in omnibus naturae provinces 

 certum et immutabilem ordinem, inviolabiles leges et continuum ab uno 

 gradu ad alterum progressum monstrare. Alii ab irnis inde, quae in terris 

 existunt, corporibus usque ad homineni, vita ac ratione praeditum, unum 

 esse nulla re interruptum tenorem, in quo nihil omnino desideratur, perspi- 

 cuis ostenderunt argumentis. Alii in ipsarum terrarum mutationibus sive 

 [MiapoQcpaaeoav serie eundem observatum vident ordinem, quern in inco- 

 larum mutationibus perspiciunt. Alii denique, et sensibus et animo totum 

 hunc xoaftov percipientes atque comprehendentes , eandem ubique fabulam 

 agi , cujus nee primus actus nee extremus a poeta neglectus est , omniaque 

 rerum genera, quibus plurimae occupant ur disciplinae, iisdem legibus sub- 

 jecta esse docent. Est horurn, ni fallor, ingenio tribuendum, non partes 

 naturae, sed ipsam nobis cognitam esse naturam. 



Nee in moralibus disciplinis desunt, qui operam dant, ut eas colligent 

 atque artificio et via tradant. Litterarum enim historiam conjungi et 

 oomponi videmus cum artium, yvaiokoyi ag , juris, civilis rationis, ipsius 

 religionis historia. Publicarum etiam rerum vicissitudines , quarum cognitio 



9* 



