64 C. G. OPZOOMER 



suis quemque implicitum videmus negotiis. Hie enim non nisi ad ea 

 attendit, quae man caelove fiunt; 'plantarum ille formas et vicissitudines 

 perscrutatur. Alius id unum in rebus corporeis curat, quod spatium occu- 

 pant, suaeque disciplinae splendidum fta&qaecos nomen imponit, quid de 

 caeteris existimet ipsa hac fieravvftia demonstrans. Alius in animalia 

 inquirit, negligit reliqua; ut verbo dicam, unusquisque immensae illius 

 doctrinarum areae unam sibi quam colat partem eligit. Eadem in discipli- 

 nis consecutio, quae in artibus quaestuosis et illiberalibus. Tantos eniin 

 per operarum distributionem effecimus processus, ut vix credibiles viclean- 

 tur, quae si facta non esset, ipvGikoyiccs conditio non dubito quin nostra 

 aetate eadem esset atque Graecorum, imo multo adhuc deterior. 



Ita autem res humanae se habent, ut commoda sua semper incominoda 

 sequantur. Universum genus humanuin quotidie fere progrcditur; singulos 

 liomines saepius retro ire nemo negabit. Sordidarum artium sequimur 

 exemplum. Idem operariorum numerus in uno die , negotiis distributis , 

 plura fabricatur, quam per anni spatium antea conficere potuit; singuli 

 vero operarii, in sua quisque arte excellentes, caeteraruni artium, ni medi- 

 cina adhibeatur, adeo rudes sunt, ut cultiorum virorum nomine vix digni 

 videantur. Doctorum virorum eadem paene conditio, ut summo jure con- 

 tendi potuerit, apud antiques quidem qui eruditionis laudem quaerebant 

 omnes ad huraanitatem pertinentes artes atque doctrinas mente sua comple- 

 xos esse nee ullam intellectus facultatem neglexisse; nos autem ingenii 

 quasdam tantum vires, paucissimas saepe, ad maturitatem perducere. Quid 

 enim effecit operarum ilia partitio? Eruditorum hominum maxima pars, 

 in una disciplinarum provincia omnibus rebus praecellens, reliquas omnes 

 aut parvi facit, aut, si magnis eas efferat laudibus, non ita tamen colit, 

 ut paulum aliquid ultri primas litteras progressa sit. In moralibus prae- 

 sertim doctrinis ingenii istae cernuntur angustiae. Physicarum enim discipli- 

 narum qui uni alteri se dedit reliquas etiam quodammodo cum ea conjungere 

 earumque aliquam sibi comparare solet notitiam. Moralium autem qui 

 hanc illamve perscrutatur, caeterarum admodum vulgo rudis et inscius est. 

 Quod quo magis appareat, quid morales disciplinas intelligam, et originem 

 unde ducant, explicandum est. 



Nihil habet dubitationis , quin homines plurimum hominibus et prosint 



